ڕۆژی جیهانی زمانی دایک لە زانکۆی جیهان-سلێمانی

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە چوارچێوەی چالاکییە زانستی و ئەکادیمییە بەردەوامەکانی، و بە مەبەستی بەرزڕاگرتنی ڕۆژی جیهانی زمانی دایک، بەشی یاسای زانکۆی جیهان-سلێمانی وۆرکشۆپێکی مەیدانی و تایبەتمەندی لەژێر ناونیشانی (زمانی کوردی؛ وەک زمانی نوسینی کارگێڕی) ساز کرد. وۆرکشۆپەکە ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٠٢٦/٢/٢١ لە کاتژمێر ١٠:٠٠ی بەیانی لە هۆڵی سیمینارەکانی زانکۆی جیهان-سلێمانی بەئامادەبوونی بەڕێز پ.د.ئومێد رفیق فتاح سەرۆکی زانکۆ وپ.ی.د سادات عبدالله یاریدەدەری سەرۆکی زانکۆ ، ژمارەیەکی بەرچاو لە مامۆستایان، خوێندکاران بەڕێوەچوو.
ناوەڕۆکی پانێڵەکە، گفتوگۆیەکی چڕ و وردی لە خۆگرتبوو لەسەر گرفت و ئاستەنگەکانی بەردەم بەکارهێنانی زمانی کوردی لە دامودەزگا فەرمییەکان بە گشتی و سنوری پارێزگای سلێمانى بەتایبەت. و تەوەرەکان بەم جۆرە بوون:
تەوەری یەکەم: بەڕێز شاهۆ عوسمان کەریم جێگری پارێزگاری سلێمانى، هەڵسەنگاندنێکی مەیدانی پێشکەش کرد و بە تەواوی باسی لە “هەڵسەنگاندنی ئاستی پشت بەستن بە زمانی کوردی وەک زمانی نوسینی کارگێڕی لە دامودەزگاکانی پارێزگای سلێمانیدا” کرد، کە تێیدا دەرکەوتە ئەرێنی و نەرێنییەکانی بەکارهێنانی زمانەکەی لە نوسراوەکاندا خستە بەرباس.
تەوەری دووەم: بەڕێز لیلی عمر علی سەرۆکی شارەوانی سلێمانى، لە ڕوانگەی ئەزموونی دامەزراوە خزمەتگوزارییەکانەوە، باسی لە “ڕۆڵی شارەوانی لە برەودان و پێشخستنی زمانی فەرمی کوردی” کرد و نموونەی زیندووی لەو بارەوە خستە ڕوو.
تەوەری سێ یەم: بەڕێز .د. ئاسۆ حەمەشین عەبدالکریم سەرۆکی بەشی یاسا، تیشکی خستە سەر لایەنی یاسایی و کارگێڕی بابەتەکە و بە وردی باسی لە “ڕۆڵی دەسەڵاتی کارگێڕی لە گرنگیپێدان بە زمانی کوردی؛ وەک زمانی فەرمی و زمانی دایك” کرد و بەرپرسیارێتییە یاساییەکانی لەم ڕووەوە ڕوون کردەوە.
پانێڵەکە لەلایەن (پ.ی.د. عیباد ئیبراهیم ئەحمەد مامۆستا لەبەشی یاسا) بەڕێوە برا.
وۆرکشۆپەکە بە گفتوگۆی ئامادەبووان و خستنەڕووی چەندین ڕاسپاردە بۆ باشترکردنی زمانی نوسین لە فەرمانگەکاندا کۆتایی پێ هات.

خۆبەخشەکان

هیچ خۆبەخشێک بۆ ئەم چاڵاكییە زیاد نەکراوە.

لە چوارچێوەی چالاکییە خۆبەخشییەکانی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان ـ سلێمانی، لە ڕۆژی چوارشەممە، بەرواری ٢١/١٠/٢٠٢٦، پ.د. کەریم شەریف قەرەچەتانی، بەڕێوەبەری سەنتەری ڕاوێژکاری دەروونی و کۆمەڵایەتی لە زانکۆی جیهان، سیمینارێکی پەروەردەیی بە ناونیشانی «بەها مۆراڵییەکان و ڕەفتاری خوێندکار لە قوتابخانە» بە شێوەی خۆبەخشی پێشکەش بە خوێندکارانی پۆلی هەشتەمی قوتابخانەی دوا ناوەندی ڕزگاری نموونەیی کرد.

ئامانجی ئەم سیمینارە هۆشیارکردنەوەی خوێندکاران بوو بەرامبەر بە گرنگیی بەها مۆراڵییەکان، ڕەفتاری دروست لە ژینگەی قوتابخانە، ڕێزگرتن لە مامۆستایان و هاوپۆلەکان، هەروەها پەرەپێدانی هەستی بەرپرسیارێتی و ڕەفتاری ئەرێنی لە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکاندا.

ئەم چالاکییە لە چوارچێوەی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتی و پەروەردەییە خۆبەخشییەکاندا ئەنجام درا، بە ئامانجی بەشداری‌کردن لە پەرەپێدانی کەسایەتیی خوێندکاران و بەهێزکردنی بەها مرۆیی و ئەخلاقییەکان لە ژینگەی قوتابخانە.

هیوادارین ئەم سیمینارە ببێتە هۆی سوودمەندبوونی خوێندکاران و هەنگاوێکی بەسوود بێت بۆ پەرەپێدانی ڕەفتاری دروست و دروستکردنی ژینگەیەکی پەروەردەیی باشتر.

لە ڕۆژی سێشەممە، ڕێکەوتی ٢٨/١٠/٢٠٢٥، لە هۆڵی(VIP)ی زانکۆی جیهان – هەولێر، سەرۆکایەتى بەشى ئه‌ندازيارى پرۆگرامسازى و ئينفۆرماتيك لە میانەى چالاکیەکدا پەرەپێدانى ڕۆبۆتێکى نمایش کرد.

ئەو ڕۆبۆتە، کە لەلایەن مامۆستای یاریدەدەر (عادل حسێن) پەرەپێدراوە، لە میانەى نمایشکردنیدا باسى لە تایبەتمەندییەکانى ڕۆبۆتەکە کرد و وتى: ڕۆبۆتەکە پشت بە تەکنەلۆژیاکانی زیرەکیی دەستکرد دەبەستێت و، توانای کارلێککردنی دەنگی و قسەکردنی بە سێ زمان (کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی) هەیە. ئەمەش هەنگاوێکی گرنگە بەرەو یەکخستنی زیرەکیی دەستکرد لە کارپێکردنە پەروەردەیی و خزمەتگوزارییەکاندا.

لە بەشێکى دیکەى قسەکانیدا ئەو مامۆستایەى بەشى ئه‌ندازيارى پرۆگرامسازى و ئينفۆرماتيك ڕوونکردنەوەیەکى وردى لەبارەى قۆناغە پرۆگرامسازی و تەکنیکییەکانی پڕۆژەکەی پێشکەشکرد، هەروەها باسى لە میکانیزمی ڕاهێنانی مۆدێلی زمانەوانیی ڕۆبۆتەکە بۆ ناسینەوەی دەنگەکان، تێگەیشتن لە فەرمانەکان و جێبەجێکردنی وەڵامە گونجاوەکان کرد و جەختی لە گرنگیی ئەم داهێنانە کردەوە وەک چارەسەرێکی بنەڕەتی بۆ چەندین کێشە لە کارە کردارییەکاندا.

لەلایەکى دیکەوە هەر لە هەمان ڕۆژدا، (نەجۆ نەهرۆ) فێرخوازى قۆناغی چوارەمی بەشى ئه‌ندازيارى پرۆگرامسازى و ئينفۆرماتيك بابەتێکى بە ناونیشانی “ئاسایشی سایبەری و ئاستەنگە نوێیەکان لە پاراستنی سیستمە دیجیتاڵییەکان” پێشکەشکرد.

لە میانەى ئەو چالاکیەدا، کە بە سەرپەرشتیی پڕۆفیسۆری یاریدەدەر (غەسان عیمانوێل) بەڕێوەچوو، فێرخوازەکە بەوردى باسی لە گرنگیی ئاسایشی سایبەری لە سەردەمی دیجیتاڵیدا کرد و، شێوازە دیارەکانی هێرشە ئەلیکترۆنییە باوەکان،و ڕێگاکانی خۆپاراستن لێیان بە بەکارهێنانی نوێترین ئامرازە سۆفتوێر و تەکنەلۆژیا ئەمنییەکان ڕونکردەوە.

گروپێک لە فێرخوازانی قۆناغی چوارەمی بەشی ئەندازياری پرۆگرامسازی وئينفۆرماتيك لە زانکۆی جیهان-هەولێر، ڕۆژی یەکشەممە (١٥ی شوباتی ٢٠٢٦)، سەردانێکی زانستییان بۆ قوتابخانەی جیهانی نێودەوڵەتی ئەنجامدا.

ئەم چالاکییە بە سەرپەرشتی مامۆستای یاریدەدەر (دوعا حەیدەر مستەفا) و بە بەشداری فێرخوازان (یاسمین ئەحمەد، دانیا ئوسامە و نوروڵا فەخری) بەڕێوەچوو، لە میانی سیمینارەکەیاندا، فێرخوازانی زانکۆ بابەتێکی تەکنیکی و وردیان دەربارەی پاراستنی ئاسایشی دیجیتاڵی و چۆنییەتی ناسینەوەی هەوڵەکانی هاککردن و دزەپێکردنی زانیارییەکان لە ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا پێشکەش کرد. هەروەها، تیشکیان خستە سەر ئەو مەترسییانەی کە ڕەنگە ڕووبەڕووی بەکارهێنەران ببێتەوە و ڕێگاکانى کەمکردنەوەی ئەو مەترسییانە و پاراستنی نهێنییە کەسییەکان بۆ قوتابیان ڕوون کرایەوە. هەر لە سیمینارەکەدا جەختی لەسەر بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری دیجیتاڵی و نیشاندانی باشترین پەیڕەوەکان کردەوە بۆ ئەوەی قوتابیان بتوانن بە شێوەیەکی ئەرێنی و سوودبەخش ئەم پلاتفۆرمە تەکنەلۆژییانە لە ژیانی ڕۆژانەیاندا بەکاربهێنن.

ئەم چالاکییە کاردانەوەیەکی زۆری لای قوتابیانی قوتابخانەکە دروست کرد و بە پەرۆشییەوە بەشدارییان لە گفتوگۆکاندا کرد، کە ئەمەش نیشانەی گرنگیی بابەتەکە بوو بۆ ژیانی ڕۆژانەیان. لە پەراوێزی سەردانەکەدا، شاندی فێرخوازانی زانکۆ لەگەڵ هەریەک لە مامۆستایان (نازار عبد الستار عبدالرحمن و شيا عمر محمد) کۆبوونەوە و بیروڕای زانستی و پەروەردەییان دەربارەی چۆنییەتی پەرەپێدانی توانای قوتابیان ئاڵوگۆڕ کرد.