د چارچووڤێ چالاکیێن دەزگەهێ زەکاتا زانستی دا و ل دیف راسپاردێن بەڕێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکۆیا جیهان – دهۆک، کارێن خولا ڕاهێنانێ یا گشتگیر ل رێکەفتی 2026/8/11 بەردەوام بوون کو ژلایێ بەشێ یاسا هاتیە ڤەکرن.
تەوەر و سمینارێن رۆژا دوماهیێ:
وانا ئێکێ: ژ لایێ بەڕێز (د. محمود مراد ابراهيم) هاتە پێشکێشکرن ل دور «سالۆخەتێن ڤەکۆلەرى»، کو تێدا ب تێروتەسەلی باس ل ڕەفتار، شیان، و پیڤەرێن یاسایی و مەیدانی یێن ل سەر ڤەکۆلەرى پێتڤى هاتە کرن.
وانا دووێ: ژ لایێ بەڕێز عەقید (هيمن سليمان) هاتە پێشکێشکرن ل دور «بەرهنگاربوونا تاوانێن ئەلیکترۆنی»، کو تێدا جۆرێن تاوانێن دیجیتاڵی، رێکارێن یاسایی، و تەکنیکێن بەرنگاربوون و خۆپاراستنێ ژ ڤان تاوانان هاتنە ڕوونکرن.
مەرەم ژ ڤێ خۆلێ بهێزکرنا شیانێن قوتابی و ڤەکۆلەرێن بەشێ یاسایێ د بوارێن ئەکادیمی، زمانێ یاسایی، و تەکنۆلۆژیایا نوى دا بۆ ئامادەکرنا وان بۆ بازاڕێ کاری.
د چارچۆڤێ چالاکییێن دەزگایێ (زەکاتا زانستی) دا ل زانکۆیا جیهان-دهۆک بۆ هۆشیاری و گەشەپێدانا جڤاکی، ل ڕێکەفتی 1-7-2026 و ب ئامادەبوونا ژمارەکا مامۆستا و فەرمانبەران، سمینارەک ژ لایێ م. (عمار جاسم احمد) مامۆستایێ بەشێ یاسا، ل دۆر “هەڤڕکی و یاسایا نێڤدەولەتی” هاتە پێشکێشکرن.
تەوەرێن سمینارێ:
🔹 دیارکرنا چەمکێ هەڤڕکیێ د ناڤبەرا وەلاتاندا و چارچۆڤێ وێ یێ یاسایی.
🔹 شلوڤەکرنا ڕۆلێ یاسایا نێودەولەتی د کێمکرنا کاریگەریێن ململانێیان دا.
🔹 پێشکێشکرنا چارەسەریێن یاسایی بۆ پاراستنا مافێن مرۆڤی ل دەمێ شەڕان دا.
ل رێکەفتى 22/6/2026، د چارچۆڤێ چالاکییێن هۆشیارى و رەوشەنبیریا گشتى یێن دەزگایێ زەکاتا زانستی ل زانکۆیا جیهان-دهۆک، یا کو ل بەری دوو حەفتیان دەستپێکری و د نوکە دا یا بەردەوامە بۆ پێشکەشکرنا خزمەتێن زانستی، سمینارەک هاتە ئەنجامدان ل ژێر ناڤونیشانێ:
“حوكمرانيا دامەزراوهیی و هشیاریا یاسایی ل ژیر سیبهرا بنهمایێ: نهبوونا نهزانینێ ب یاسایێ”
ئەڤ سمینارە هاتە پێشکەشکرن ژ لایێ بەڕێز (د. دژوار احمد پيراميس)، مامۆستا ل بەشێ یاسا.
“د سمینارێ دا تەوەرەکێ ئەکادیمیێ تێر و تەسەل هاتە پێشکەشکرن کو تێدا باس ل سەر ڕەهەندێن حوكمرانیا دامەزراوەیی و ميكانزمێن بلندکرنا ئاستێ هشیاریا یاسایی د ناڤ جڤاکی دا هاتە کرن، دگەل شرۆڤەکرنا بنەمایێ یاسایی و دەستووری یێ دبێژیت ‘چ کەس نەشێن خۆ ژ بەرپرسیاریەتیێ لادەن ب بهانەیا هندێ کو یاسایێ نزانن’، و کارتێکرنا ڤی بنەمایی ل سەر جێگیرکرنا سەروەریا یاسایێ و دەستنیشانکرنا بەرپرسیاریەتیێن یاسایی بۆ تاک و دەزگایان
د چارچۆڤێ ئیمزاکرنا ڕێکەفتنامەیەکا لێكتێگەهشتنێ د ناڤبەرا زانکۆیا جیهان-دهۆک ب سەرۆکاتیا بەرێز (پ. د. زێرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکۆیێ، و قائیمقامیا قەزا سێمێلێ، و وەک بەشەک ژ بەرنامەیێ جێبەجێکرنا پڕۆژەیێ خۆبەخشانە یێ “دەزگایێ زەکاتا زانستی” بۆ هۆشیارکرن و گەشەپێدانا شیان و بەهرەیێن تەخ و چینێن جودا جودایێن جڤاکى، بەردەوامى ب خولا ڕاهێنانێ ل ژێر ناڤونیشانێن (هۆنەرێ سەرەدەریکرنێ، دلسۆزیا پیشەیى، و ئاڤاکرن و گەشەپێدانا شیانان) بۆ ژمارەکا سەرۆک بەش و یەکە و ڕێڤەبەرێن سەر ب قەزا سێمێلێ بەردەوامە.
د بەردەوامییا چالاکیێن ڤێ خولێ دا، ل ڕێکەفتی 12/8/2026 وانەیەکا دی ژ لایێ بەرێز (د. دژوار احمد) ل ژێر ناڤونیشانێ: “د ناڤبەرا کارگێڕییا باش و حوکمڕانییا کارگێڕی دا: سازیێن هەرێما کوردستانێ وەک نموونە” هاتە پێشکێشکرن. تێدا باس ل تێگەهێ کارگێڕی و بنەمایێن حوکمڕانییا کارگێڕی و جێبەجێکرنا وان د ناڤ سازیێن هەرێما کوردستانێ دا هاتە کرن، و جەخت ل سەر گرنگیا بڵندکرنا ئاستێ شیان و بەهرەیێن کارێ کارگێڕی و باشترکرنا خزمەتگوزاریان بۆ وەلاتیان هاتە کرن.
ل دیف راسپاردە و رێنماییێن بەڕێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکۆیا جیهان – دهۆک، وب مەرەما گرنگیدان ب بەرنامەیێ هۆشیاری و گەشەپێدانا شیان و بەهرەیێن قوتابی و ڤەکۆلەران.
ل رێکەفتی 2026/8/2 بەشێ یاسا دەست ب خولەکا ڕاهێنانێ یا گشتگیر و تایبەتمەند کر ل ژێر ناڤۆنیشانێ:
«تواناسازیا یاسایى یا گشتگیر: شیانێن زمانڤانى و تەكنۆلۆژى د پرۆسەیا مەیدانى دا».
ئارمانجا ڤێ خولێ پێشئێخستنا شیانێن قوتابیێن کۆلێژا یاسایێ و ڤەکۆلەران د بوارێن ئەکادیمی، زمانێ یاسایی، و بکارئینانا ژیرییا دەستکرد (AI) د کارێ یاسایی دا.
تەوەر و سمینارێن رۆژا دەستپێکێ:
پەیڤا سەرۆک بەشێ یاسایێ بەڕێز (پ. هـ. د. ڕێبەر حسێن) راگرێ بەشێ یاسایێ باس ل ڕۆلێ بەشیێ یاسایێ کر د هۆشیارکرن و گەشەپێدانا بەهرە و شیانێن قوتابی و دەرچوویێن بەشى دا بۆ ئامادەکرنا وان بۆ بازاڕێ کاری.
واانا ئێکێ:
١. ژ لایێ بەڕێز (د. دژوار ئەحمەد) هاتە پێشکەشکرن ل دور سیکولوجیا فێربوونێ و ئاڤاکرنا تێگەهشتنا یاسایی.
وانا دووێ:
٢. ژ لایێ بەڕێز (م. ئهمير طه) هاتە پێشکەشکرن ل دور ژیرییا عاتفى و ڕۆلێ وێ د ڕێڤەبرنا ئینفیعالاتان دا د پرۆسەیا کاری دا.
د چارچۆڤێ چالاکییێن دەزگایێ (زەکاتا زانستی) دا ل زانکۆیا جیهان-دهۆک بۆ هۆشیاری و گەشەپێدانا جڤاکی، ل ڕێکەفتی 24/6/2026 و ب ئامادەبوونا ژمارەکا مامۆستا و فەرمانبەران، سمینارەک ژ لایێ بەڕێز (د. دژوار ئەحمەد) مامۆستایێ بەشێ یاسا، ل دۆر “دیسپلین و لێپرسین د ژینگەها زانکۆیێ دا” هاتە پێشکێشکرن
:تەوەرێن سمینارێ
ناساندنا تێگەهێ دیسپلینا ئەکادیمی و رەفتار و گرنگیا وێ د ناڤ کەمپا زانکۆیێ دا
ڕوونکرنا تێگەهێ لێپرسینێ (المساءلة) وەک پێنگاڤەک بۆ پاراستنا دادپەروەری و دڵنیاییا جۆری
شلوڤەکرنا ڕێنمایی و یاسایێن زانکۆیێ یێن گرێدایی ب ماف و ئەرکێن ستافێ ئەکادیمی
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، ئەمڕۆ شەممە (١١ی ٧ی ٢٠٢٦)، کاتژمێر (٩:٠٠)ی سەرلەبەیانی، چوارەمین خولی ڕاهێنانی پیشەیی بۆ پارێزەران لە زانکۆی جیهان-سلێمانی دەستی پێکرد. ئەم خولە بە هاوبەشی لە نێوان زانکۆی جیهان-سلێمانی و دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی سلێمانی، و بە سەرپەرشتی دەزگای زەکاتی زانست و بەشی یاسای زانکۆ ڕێکخراوە، بە ئامادەبوونی هەریەک لە بەڕێزان: دادوەر عومەر ئەحمەد محەمەد سەرۆکی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی سلێمانی، پ.د. ئاوات عومەر حاجی سەرۆکی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی گەرمیان، و یاریدەدەری سەرۆکی زانکۆ پ.ی.د. سادات عەبدوڵا، پ.ی.د. نووری حەمە سەعید بەڕێوەبەری دەزگای زەکاتی زانست، و دادوەرە بەڕێزەکان مامۆستایانی خولەکە، و ژمارەیەکی بەرچاو لە دەرچووان و پارێزەران.
پانێڵی دەستپێک: (پیشەییبوون لە پارێزەرایەتیدا)
سەرەتای خولەکە بە بەڕێوەچوونی پانێڵێک لەژێر ناونیشانی (پیشەییبوون لە پارێزەرایەتیدا: لە نێوان پابەندبوونی ئەخلاقی و کارامەیی یاساییدا) دەستی پێکرد. پانێڵەکە لەلایەن پ.ی.د. نووری حەمە سەعیدەوە بەڕێوەبرا و دوو تەوەرەی سەرەکی لەخۆگرت:
تەوەرەی یەکەم: (ئەرکە ئەخلاقییەکانی پارێزەر)
لەلایەن بەڕێز دادوەر عومەر ئەحمەد محەمەد پێشکەش کرا، تێیدا تیشک خرایە سەر گرنگیی لایەنی ئەخلاقی لە پیشەی پارێزەرایەتیدا، لەوانە: (ئەمانەت، ڕاستگۆیی، نهێنیپارێزی، و بایەخدان بە خۆپێگەیاندن و خوێندنەوەی بەردەوام).
تەوەرەی دووەم: (سەرنجێکی گشتگیر لە بنەماکانی داوا مەدەنی و سزایەکان)
لەلایەن بەڕێز دادوەر پ.د. ئاوات عومەر حاجی پێشکەش کرا، کە تێیدا بەشێوازێکی زانستی تیشکی خستە سەر گرنگترین بنەما یاساییەکانی تایبەت بە داوا مەدەنی و سزایەکان.
بەردەوامیی خولەکە:
ئەم خولە ڕاهێنانە پڕبایەخە، هەموو ڕۆژانی شەممەیەک لە کاتژمێر (٩:٠٠)ی سەرلەبەیانی لە کەمپەسی زانکۆی جیهان-سلێمانی بەردەوام دەبێت و تا کۆتایی مانگی (٨)ی ئەمساڵ دەخایەنێت.
ل رێكەفتى ٦/٧/٢٠٢٦، د چارچۆڤێ پرۆژە و چالاكیێن بەردەوام یێن دەزگەهێ (زەکاتا زانستی) یێ زانکۆیا جیهان-دهۆک دا، د. مەحمود مراد ئیبراهیم ماموستایێ بهشێ یاسا، سمینارەک بۆ بهێزکرنا شیانێن كارمهندێن وەزارەتا ناڤخۆ ل پارێزگەها دهۆکێ پێشکەشکر، ل ژێر ناڤونیشانێ: «سیستەمێ دیسپلینێ یێ هێزێن ئاسایشا ناڤخۆ و کارتێکرنا وى د بهێزکرنا شیانێن ئێمناهیێ دا»…..
ل روژا ئێکى رێکەفتی (12/1/2026)، هژمارەکا قوتابیێن زانکویا جیهان-دهۆک ب دەستپێشخەریا راگرێ کولیژا یاسا بەرێز (د.رێبەر حسێن) و ب سەرپەرشتیا بەرپرسێ ئەکادیمیا جیهان-دهۆک “شیان مهدی” بەشداربوون د ورکشۆپەکا گرنگدا کو ژلایێ ڕێکخراوا “ژیندا” و دەستەیا سەربەخۆ یا مافێن مرۆڤان-نڤیسینگەها دهۆک ڤە و ب هەماهەنگی دگەل زانکویا جیهان-دهۆک هاتبوو ڕێکخستن.
د ڤێ ڕۆینشتنێدا پەیڤا بخێرهاتنێ ژلایێ سەرۆکا ڕێکخراوا ژیندا “خاتون چیمەن”ڤە وسەرۆکێ دەستەیا مافێن مرۆڤی-ئۆفیسا دهۆک هێژا “دلێر عبداللە حسن” پەیڤا نڤیسینگەهێ پێشکێشکر.
پاشی ل دویڤ وی پروگرامێ هاتییە دەستنیشانکرن پروگرام ب بابەتێ بەڕێز “د.اسماعیل ئەبابەکر بامەڕنی”ماموستایێ زانکویێ هاتە نیشاندان کو ل بن ناڤ و
ل روژا دووى رێکەفتی (18/1/2026)، هژمارەکا قوتابیێن زانکویا جیهان-دهۆک ب دەستپێشخەریا راگرێ کولیژا یاسا بەرێز (د.رێبەر حسێن) و ب سەرپەرشتیا بەرپرسێ ئەکادیمیا جیهان-دهۆک “شیان مهدی” بەشداربوون د ورکشۆپەکا گرنگدا کو ژلایێ ڕێکخراوا “ژیندا” و دەستەیا سەربەخۆ یا مافێن مرۆڤان-نڤیسینگەها دهۆک و دیوانا ژنێن دهۆک بۆ ئاشتی و بەژداریێ و ب هەماهەنگی دگەل زانکویا جیهان-دهۆک هاتبوو ڕێکخستن.
د ڤێ ڕۆینشتنێدا پەیڤا بخێرهاتنێ ژلایێ سەرۆکا ڕێکخراوا ژیندا “خاتون چیمەن”ڤە وسەرۆکێ دەستەیا مافێن مرۆڤی-ئۆفیسا دهۆک هێژا “دلێر عبداللە حسن” پەیڤا نڤیسینگەهێ پێشکێشکر.
پاشی ل دویڤ وی پروگرامێ هاتییە دەستنیشانکرن پروگرام ب بابەتێ بەڕێز “د.اسماعیل ئەبابەکر بامەڕنی”ماموستایێ زانکویێ هاتە نیشاندان کو ل بن ناڤ و نیشانێن (ڕۆلێ فەلسەفا یاسادانەری د گهوڕینا هزرێن جڤاکی و تاکە کەسیدا). د ڕۆینشتنا دووێ دا بەڕێز “د.زبیدە سیدصالح” بابەتێ وورکشۆپا خوە ل بن ناڤ و نیشانێن (کاریگەریا شەرمزاریا جڤاکی ل سەر بەشداریا کارا یا ئافرەتان) پێشکێشکر. ل دویماهیێ ب دانوستاندنەکا ئەکادیمی قوتابیێن زانکویا جیهان-دهۆک و ڕاهێنەرێن هێژا تیشک ئێخستە سەر نەنگیا جڤاکی و گرنگیا پشکداریا ئافرەتان د جڤاکیدا. هەروەسان دیالۆگەكا ڤەکری و گوهۆرینا دیتنان و گەنگەشەیێن بمفا هاتنەکرن ل سەر چەوانیا بەرهەنگاربوونا وێنەیێن جێگیر و پشتەڤانیکرنا رۆلێ کارایێ ئافرەتان د ناڤ کومەلگەهێ دا. یا ژ هەژیە بێژین ئەڤ چالاكیە پشكهكه ژ پرۆژهیێ “ئافرەتێن دهۆکێ دەنگێ خۆ ددەن بۆ ئاشتیێ: بەرەڤ بەشداریەکا دادپەروەرانە و هەڤگرتی” ل گۆرەیی بریارا ئەنجومەنێ ئاسایشا نەتەوەیێن ئێکگرتی یا ژمارە 1325، كو ژ لایێ (WFWI) و (FCDO) ڤه دهێته پشتهڤانیكرن.
رۆژی سێشەممە، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥، بەڕێوەبەری دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیھان-سلێمانی (پ.ی.د. نوری حمە سعید)، سیمینارێکی پێشکەش بە قوتابیانی کۆمەڵگەی پەروەردەیی (سامی حسێن نازم) لە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی چوارچرای نوێ کرد.
لە سیمینارەکەدا، تیشکیان خستە سەر گرنگترین تاوانە باوەکانی نەوجەوانان لە ڕوانگەی شەرع و یاساوە. ھەروەھا، پوختەیەکی لەسەر یاسای چاودێریی نەوجەوانانی خستەڕوو. یەکێکی تر لە تەوەرەکانی سیمینارەکە، تاوانەکانی خراپ بەکارھێنانی ئامێرەکانی پەیوەندی بوو. لە کۆتاییدا جەخت لەسەر پاراستنی بەھا باڵاکان لە ناوەندەکانی خوێندندا کرایەوە. زۆر سوپاس بۆ ئیدارەو مامۆستایانی کۆمەڵگەکە لە سەر ڕێزو پێشوازی گەرمیان.
