د چارچۆڤێ پڕۆژێ “زەکاتا زانستی” دا، ڕێوڕەسمێن ب دوماهیهاتنا خۆلا ڤێڕاگەهشتنێن دەستپێکى بۆ هێزێن پێشمەرگەی هاتنە ئەنجامدان
ل دویف راسپاردێن بەرێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکویا جیهان-دهۆک، و ب مەرەما گرنگیدان ب بەرنامێ هۆشیاری و گەشەپێدانا تەخ و چینێن جودا یێن جڤاکی، د چارچووڤێ پڕۆژێ دەزگایێ (زەکاتا زانستی) یێ زانکۆیێ و ب هەماهەنگی دگەل سەنتەرێ پێشمەرگە یێ ڕەوشەنبیری، ل رۆژا دووشەمبی رێکەفتی ٢٠٢٦/٧/١٣ ڕێوڕەسمێن ب دوماهیهاتنا خۆلا تایبەت یا ڤێڕاگەهشتنێن دەستپێکى هاتنە گێڕان بۆ:
ـ یەکا مەیدانى یا پزیشکى (فرقا ٩) یا پێشمەرگەى، کو د هاتە پێشکێشکرن ژ لایێ بەرێز (م. بسام شوکت)ڕاهێنەرێ نیڤدەولەتی و بسپۆرێ بێهۆشکرن و چاڤدێریا چڕ.
ل دۆماهیێ باوەرنامێن بەشداربوونێ هاتنە دابەشکرن، ب ئارمانجا بڵندکرنا ئاستێ زانستی و پزیشکی یێ هێزێن پێشمەرگەیێن قارەمان.
ل ڕۆژا پێنجشەمبی ڕێکەفتی 23/07/2026، د چارچۆڤێ چالاکیێن جۆراوجۆرێن دەزگەهێ “زەکاتا زانستی” دا ل زانکۆیا جیهان-دهۆک، و ل دويف سپاردێن بەڕێز (پ. د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکۆیا جیهان-دهۆک ژ بۆ گرنگیدان ب ڤی پرۆگرامى و گەهاندنا مفای بۆ هەمی تەخ و چینێن جودایێن جڤاکى، ئەکادیمیا جیهان-دهۆک ب هەماهەنگی دگەل پەیمانگەها “پێنۆس” یا زمانان گەشتەکا زانستی و هۆشیاری بۆ قوتابیێن پەیمانگەهێ ڕێکئێخست
تەوەرێن سەرەکی یێن گەشتێ
سەرەدانا مەیدانی بۆ تاقیگەهێن پزیشکى
ناساندنا قوتابیان ب کەلوپەل و ئامێرێن نوی یێن پشکنینێ و فێربوونا پرۆسەیێن زانستی ب شێوەیەکێ کرداری
پێشکێشکرنا سمینارەکا هۆشیارییا ساخلەمیێ
پێشکێشکرنا سمینارەکێ ژ لایێ (م. بسام شوکت)، ل سەر بابەتێن گشتی و گرنگ یێن ساخلەمیێ
شرۆڤەکرنا ڕێکارێن خۆپاراستنێ و گرنگیا ساخلەمیا گشتی د ژیانا ڕۆژانە دا
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، پ.د. کەریم شەریف قەرەچەتانی، بەڕێوەبەری سەنتەری ڕاوێژکاری دەروونی و کۆمەڵایەتی لە زانکۆی جیهان – سلێمانی، لە ڕێکەوتی ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦، لەسەر بانگهێشتی ڕێکخراوی چاردۆز (CHO)، سیمینارێکی تایبەتی پێشکەش کرد بۆ کۆمەڵێک لە خانمانی کەمهێندام، خاوەن پێداویستی تایبەت و خۆبەخشانی ڕێکخراوەکە.
سیمینارەکە دەربارەی «بەختەوەری چییە و چۆن بەدەستی بهێنین؟» بوو،
کە تێیدا تیشکیان خستە سەر لایەنە دەروونییە گرنگەکانی دەستەبەرکردنی ئارامیی دەروونی و بەختەوەری لە ژیاندا. لە کۆتایی چالاکییەکەدا، لەلایەن بەڕێوەبەری ڕێکخراوەکەوە بڕوانامە و خەڵاتی سوپاس و پێزانینی پێبەخشرا.
سوپاسی بێپایانمان بۆ ڕێکخراوی چاردۆز بۆ ئەم بانگهێشتە و دەستخۆشی لە هەوڵە بەردەوامەکانیان بۆ خزمەتکردنی ئەم توێژە ئازیزەی کۆمەڵگە.
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، پ.د. کەریم شەریف قەرەچەتانی، بەڕێوەبەری سەنتەری ڕاوێژکاری دەروونی و کۆمەڵایەتی لە زانکۆی جیهان – سلێمانی، لە ڕێکەوتی ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦، لە دامەزراوەی درەو میدیا (Draw Media)، بەشداری کرد لە ڕێکخستنی مێزگردێکی تایبەت لەژێر ناونیشانی «ڕۆڵی پەروەردە لە کۆمەڵگەدا»، بە ئامادەبوونی کۆمەڵێک لە پەروەردەناسان، پسپۆڕان و مامۆستایانی بەڕێز.
لە کۆبوونەوەکەدا، بە درێژی تیشکیان خستە سەر گرنگیی پرۆسەی پەروەردە و کاریگەرییە ڕاستەوخۆکانی لەسەر بنیادنانی کۆمەڵگەیەکی تەندروست و پێشکەوتوو. لە بەشی دووەمی مێزگردەکەدا، بەشداربووان لە ڕێگەی گفتوگۆیەکی کراوە و ئاڵوگۆڕی ڕا و بۆچوونەکانیان، بابەتەکەیان زۆرتر دەوڵەمەندتر و بەهێزتر کرد.
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە بەردەوامی بەهێزکردنی ئاستی ئەکادیمی و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری باشتری دەروونی و کۆمەڵایەتی، ڕۆژی یەکشەممە (٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) لە شاری هەولێر، بەڕێوەبەری سەنتەری ڕاوێژکاری دەروونی و کۆمەڵایەتی لە زانکۆی جیهان – سلێمانی بەشداری لە کۆبوونەوەیەکی تایبەتدا کرد.
ئەم کۆبوونەوەیە بە ئامادەبوونی بەرپرسانی سەنتەرە ڕاوێژکارییە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکانی زانکۆ و پەیمانگە حکومی و تایبەتەکان، هەروەها نوێنەرانی ڕێکخراوی (SEED) و وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بەڕێوەچوو.
ئامانجی سەرەکی کۆبوونەوەکە بریتیبوو لە:
پێشخستنی کارەکانی سەنتەرە ڕاوێژکارییەکان لە ناوەندەکانی خوێندندا.
باشترکردن و بەرزکردنەوەی کوالێتی خزمەتگوزارییە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان کە پێشکەش بە خوێندکاران، مامۆستایان و فەرمانبەرانی زانکۆ دەکرێن.
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە چوارچێوەی بەرزکردنەوەی ئاستی کارگێڕی و زانستی ستافی زانکۆ و بە فەرمانی سەرۆکایەتی زانکۆی جیهان-سلێمانی، خولێکی تایبەت کە لە ڕێکەوتی ٢٠٢٦/٧/٨ دەستیپێکرد بۆ بەڕێوەبەران و فەرمانبەرانی زانکۆ، بەسەرکەوتوویی بەڕێوەچوو و کۆتایی هات.
لە خولەکەدا، سێ سیمیناری سەرەکی لە لایەن مامۆستایانی پسپۆڕەوە پێشکەش کران؛ یەکەم سیمینار لە لایەن بەڕێز (پرۆفیسۆر.د. ئومێد رفیق فتاح)، سەرۆکی زانکۆی جیهان-سلێمانی لەژێر ناونیشانی “پەیوەندییە گشتییەکان لە دامودەزگاکان” پێشکەشکرا. هەروەها سیمیناری دووەم لە لایەن (پرۆفیسۆر.د. کەریم شەریف قەرەچەتانی) دەربارەی “سایکۆلۆژیای چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسانی تر” بەڕێوەچوو، و سیمیناری سێیەم لە لایەن (مامۆستا هاوکار ڕەفیق ڕەحمان) لەژێر ناونیشانی “ئەتەکێت و زمانی جەستە” پێشکەش بە بەشداربووان کرا.
ئەنجامدانی ئەم جۆرە خول و ڕاهێنانانه لە چوارچێوەی گرنگیدانی بەردەوامی زانکۆی جیهان-سلێمانییە بۆ پەرەپێدانی توانای مرۆیی و بەرەوپێشبردنی ئاستی کارمەندانی لە بوارە جیاوازەکاندا.
ل رێكەفتى ٦/٧/٢٠٢٦، د چارچۆڤێ پرۆژە و چالاكیێن بەردەوام یێن دەزگەهێ (زەکاتا زانستی) یێ زانکۆیا جیهان-دهۆک دا، د. مەحمود مراد ئیبراهیم ماموستایێ بهشێ یاسا، سمینارەک بۆ بهێزکرنا شیانێن كارمهندێن وەزارەتا ناڤخۆ ل پارێزگەها دهۆکێ پێشکەشکر، ل ژێر ناڤونیشانێ: «سیستەمێ دیسپلینێ یێ هێزێن ئاسایشا ناڤخۆ و کارتێکرنا وى د بهێزکرنا شیانێن ئێمناهیێ دا»…..
لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە چوارچێوەی چالاکییە زانستییە بەردەوامەکان و پەرەپێدانی پەیوەندییە ئەکادیمییەکان، و لە ژێر ڕۆشنایی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوان زانکۆی جیهان-سلێمانی و سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی، ئەمڕۆ یەکشەممە ٢١ـی حوزەیرانی ٢٠٢٦، خولێکی تایبەت و پێشکەوتوو لە بواری “بەڕێوەبردنی سەرچاوە ئاوییەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکانی لافاو” دەستیپێکرد. ئەم خولە کە ماوەی سێ ڕۆژ دەخایەنێت، لەلایەن تیمێکی پسپۆڕی ئەندازیاری لە زانکۆی (Old Dominion) ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکرێت. ئامانجی سەرەکیی خولەکە ئاشناکردنی ئەندازیاران و بەشداربووانە بە نوێترین تەکنەلۆجیا و ڕێگاچارە جیهانییەکان بۆ پاراستنی کوالێتی ئاوی سەر زەوی و کەمکردنەوەی زیانەکانی لافاو لە شارەکەماندا. زانکۆی جیهان-سلێمانی هەمیشە هەوڵدەدات ببێتە پردێک بۆ گواستنەوەی ئەزموونە جیهانییەکان بۆ ناوخۆی هەرێمی کوردستان، بە مەبەستی بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان و دۆزینەوەی چارەسەری زانستی بۆ کێشە ژینگەییەکان.
گروپێک لە فێرخوازانی بەشی تەکنیکی سڕکردن لە زانکۆی جیهان-هەولێر، سەردانێکی زانستی و پراکتیکی بۆ نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژئاوای هەولێر ئەنجامدا و، چالاکیەکى پراکتیکیان بەڕێوەبرد.
لەمیانەى ئەو سەردانە، کە ڕۆژى پێنچ شەممە ڕێکەوتی 30-10-2026 بە سەرپەرشتی دکتۆر محەمەد ئەمین سەرمەد قاسم بەڕێوەچوو، فێرخوازانی قۆناغی سێیەم کە پێکهاتبوون لە هەریەک لە یوسف موهەنەد ئەنوەر، پرژە کەیفی، و ئالا حوسێن چەند چالاکیەکى جۆراوجۆریان ئەنجامدا، سەردانەکە بە گەشتێکی مەیدانی بۆ چەندین یەکەی گرنگ و هەستیار لەناو نەخۆشخانەکەدا دەستى پێکرد، کە بریتی بوون لە هۆڵی پێشوازی و پۆلێنکردنی نەخۆشەکان (Triage)، هۆڵی فریاکەوتن و ڕووداوەکان (Red Zone) کە بۆ حاڵەتە زۆر مەترسیدارەکانە، هۆڵی بەدواداچوون و چاودێری (Yellow Zone) بۆ حاڵەتە مامناوەندەکان، هەروەها یەکەی چاودێری چڕی پزیشکی (Medical ICU) کە تێیدا نەخۆشانی تایبەت و مەترسیدار دەخرێنە ژێر چاودێری ورد. لە میانەی گەشتەکەدا، فێرخوازان بە وردی چاودێری پڕۆسەکانی وەرگرتنی نەخۆش، هەڵسەنگاندنی خێرای حاڵەتەکان، و میکانیزمەکانی بڕیاردان لەبارەی چارەسەری سەرەتاییەوە کرد.
لە بەشێکى دیکەى ئەو سەردانەدا، فێرخوازان بە شێوەیەکی چڕوپڕ ئاشناى نوێترین ئامێرە پزیشکییەکان و میکانیزمەکانی کارپێکردنیان کران، لەوانە: ئامێری DC Shock بۆ ڕێکخستنەوەی لێدانی دڵ، ئامێری Ultra Sound بۆ بینینی ئەندامەکانی ناوەوەی جەستە، ئامێری Ventilator بۆ یارمەتیدانی هەناسەدان، Blood Pressure Monitor بۆ پێوانەکردنی فشاری خوێن، و Pulse Oximetry بۆ پێوانەکردنی ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێندا. جگە لەمەش، ڕاهێنانی پراکتیکی وردیان پێکرا لەسەر چۆنیەتی ئامادەکردنی دۆزینەوەى دەمارەکان و شێوازە دروستەکانی دانانی (Cannula) ، هەروەها چۆنیەتی ئامادەکردنی دەرمانە پێویستەکان و پێدانیان بە نەخۆش.
خاڵێکی گرنگی دیکەی ڕاهێنانەکە بریتی بوو لە فێرکردنی چۆنیەتی وەرگرتنی مێژووی نەخۆشی (Take History) لە نەخۆش بە شێوازێکی زانستی و ورد، کە ئەمەش بنەمایەکی سەرەکییە بۆ دیاریکردنی دەستنیشانکردنی دروست و دانانی پلانی چارەسەری گونجاو. ئەم ڕاهێنانە پراکتیکییە یارمەتی فێرخوازانی دا بۆ بەکارهێنانی زانیارییە تیۆرییەکان لەسەر ئامێرەکان و پڕۆسە پزیشکییەکان لە دۆخی ڕاستەقینەی نەخۆشخانەدا.
بۆ پاراستنی سیمای سروشتی و پاکوخاوێنی ناوچە گەشتیارییەکانی هەرێمی کوردستان، سەرۆکایەتی بەشی کارگێڕی کار لە زانکۆی جیهان-هەولێر، ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی (٢/٤/٢٠٢٦)، هەڵمەتێکی مەیدانیی بۆ پاککردنەوەی پاشماوە زیانبەخشەکان لە دەوروبەری ناوچەی شێخ توراب ئەنجامدا.
ئەم چالاکییە بە سەرپەرشتی پرۆفیسۆری یاریدەدەر دکتۆر هاوکار قاسم پیرداود سەرۆک بەشی کارگێری کار و بە بەشداریی کارای مامۆستایان و گروپێک لە فێرخوازانی قۆناغە جیاوازەکانی بەشی کارگێڕی کار بەڕێوەچوو، لە دەسپێکی هەڵمەتەکەدا، کەرەستەی پێویست وەک دەستکێش و کیسی زبڵ و کەلوپەلی پاراستن بەسەر فێرخوازاندا دابەش کرا، دواتر فێرخوازان بە گڕوتینێکی زۆرەوە دەستیان بە پاککردنەوەی ناوچە گەشتیارییەکە کرد، کە ساڵانە ژمارەیەکى زۆرى گەشتیار ڕووی تێ دەکەن، بەڵام بەهۆی پاشماوەی گەشتیارییەوە دوچارى پیسبوونی ژینگەیی ببوو، هەربۆیە فێرخوازانی زانکۆی جیهان-هەولێر توانییان لە ماوەیەکی کورتدا ڕووبەرێکی فراوان لە دەوروبەری ناوچەکە لە پاشماوە پلاستیکی و زیانبەخشەکان پاک بکەنەوە.
مامۆستا و فێرخوازانی بەشداربوو لە کۆتایی هەڵمەتەکەدا جەختیان لەسەر گرنگیی بەردەوامیی ئەم جۆرە دەستپێشخەرییانە کردەوە، چونکە نەک هەر دەبێتە هۆی پاراستنی ژینگەی کوردستان، بەڵکو گیانی کارکردنی بەکۆمەڵ و بەرپرسیارێتی مەدەنی لای نەوەی نوێ بەهێز دەکات.
