زمان و هۆشیاری کلتوری

پەڕەی سەرەكی

زمان و هۆشیاری کلتوری

ل دویڤ راسپاردەیێن بەردەوام یێن بەرێز (پ. د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆكێ زانكۆیا جیهان–دهۆك، ب مەرەما پێشكێشكرنا خزمەتێن پێگەهاندن و فێركرنێ یێن خۆبەخش بۆ تەخ و چینێن جودا یێن جڤاكی، و د چارچۆڤێ بەردەوامیا پڕۆژێ دەزگەهێ (زەکاتا زانستی)، ب هەماهەنگی دگەل ناڤەندا وەرزش و لاوێن شێخان، و ب هەلكەفتا رۆژا جیهانی یا لاوان ل رۆژا چوارشەمبی رێكەفتی 12/8/2026ێ، ب ئامادەبوونا جەماوەرەكێ بەرچاڤ رێورەسمێن ب دوماهی هاتنا خولا فێربوونا زمانێ ئینگلیزی هاتنە ئەنجامدان.

ئەڤ خولا تایبەت و بێ بەرامبەر یا ب ناڤونیشانێ “چەوانیا فێربوونا زمانێ ئینگلیزیێ و کاریگەریا زمانێ ئینگلیزیێ لسەر کار و گەشەپێدانا گەنجان”، ژ لایێ مامۆستا (م. دلشیر یونس) ڤە هاتبوو پێشكێشكرن. د رێورەسماندا باوەرنامێن پشكداربوونێ ل سەر بەشداربوویان هاتنە بەلاڤكرن، و جەخت ل سەر رۆلێ گرنگێ زمانێ ئینگلیزی د ڤەكرنا دەرفەتێن كاری و گەشەپێدانا شیانێن گەنجان دا هاتە كرن.

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، خولی زمانی ئینگلیزی بە هەماهەنگی سەنتەری گەشەپێدانی کار (CDC) لە زانکۆی جیهان-سلێمانی و ڕێکخراوی N2N بەڕێوەدەچێت، کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی توانای قسەکردن و بەکارهێنانی زمانەکەیە لە ژینگەی پیشەیی و ژیانی ڕۆژانەدا.
ئەم خولە کە لە ڕێکەوتی 15ی تەممووزی 2026ەوە دەستی پێکردووە و ئێستا بەردەوامە، جەخت لەسەر لایەنە کردارییەکانی زمان و بەکارهێنانی لە شوێنی کاردا دەکاتەوە، نەک تەنها لەبەرکردنی وشە و بەکارهێنانی شێوازی ڕێزمانی.

ل دويف ڕاسپاردێن بەردەوام یێن بەرێز (پ.د.زیرڤان عبدالمحسن اسعد) سەرۆکێ زانکویا جیهان-دهۆک، و دچارچووڤێ بەرنامێ دەزگایێ زەکاتا زانستی دا، ئەڤرۆ ڕێکەفتی 19/7/2026، خۆلەک ب ناڤێ (زمانێ ئینگلیزی و تەکنۆلۆژیا) بۆ فەرمانبەرێن ڕێڤەبەریا گشتی یا ڕەوشەنبیری و هۆنەری ل دهۆکێ هاتە ڤەکرن.

خول د هێتە پێشکێشکرن ژلایێ:

(پسپۆرێ تەکنۆلۆژیا و ژیڕیا دەستکرد – AI) م. خالد ابراهیم
م. محمد فیصل (پسپۆرێ زمانێ ئینگلیزی)

ئارمانج ژ خولێ: پێشخستنا شیانێن پیشەیی و تەکنۆلۆژی یێن فەرمانبەرانە دا کو بشێن کارێن خۆ ب شێوەیەکێ سەردەمیانەتر ئەنجام بدەن.

د چارچۆڤێ پڕۆژێ (زەکاتا زانستی) دا، زانکویا جیهان-دهۆک ب هەماهەنگی دگەل لقا دەوروبەرێن دهۆک یا ئێکەتیا قوتابی و لاوێن دیموکراتا کوردستانێ، ل رێکەفتی ٢٠٢٦/٧/١٢ خۆلەکا تایبەت ل سەر رێکێن فێربوونا زمانێ ئینگلیزی ل قەزا سێمێلێ دەستپێکر.

ئەڤ خۆلە بۆ ماوێ حەفتیەکێ یا بەردەوامە و ژ لایێ مامۆستایا پسپۆر (م. ذکرى عبدالقادر)، مامۆستایا بەشێ زمانێ ئنگلیزى ل زانکۆیێ، دهێتە پێشکێشکرن. خۆل ب ناڤ ونیشانێ “چەوانیا فێربوونا زمانێ‌ ئینگلیزیێ و کاریگەریا وێ لسەر کار و گەشەپێدانا گەنجان” دهێتە برێڤەبرن و ئارمانج ژێ شکاندنا ئاستەنگێن ئاخڤتنێ و بەرهەڤکرنا گەنجانە بۆ دەلیڤەیێن کارى.

ل دویف ڕاسپاردێن بەرێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن اسعد) سەرۆکێ زانکۆیا جیهان-دهۆک، و د چارچۆڤێ بەردەوامیا پڕۆژێن خزمەتگوزاری یێن زانکۆیێ دا بۆ جڤاکی، و د بن سێبەرا پڕۆژێ دەزگەهێ (زەکاتا زانستی)، ب هەماهەنگی دگەل سەنتەرێ پێشمەرگە یا رەۆشەنبیری، خۆلەکا تایبەت و بێبەرامبەر یا فێربوونا زمانێ ئینگلیزی ڤەکر.

ئەڤ خۆلە ل رۆژا ئێکشەمبی رێکەفتی 12/7/2026 دەستپێکر، و ژ لایێ مامۆستا (م. ژیان معتصم)، مامۆستا ل بەشێ زمانێ ئینگلیزی دا، د هێتە پێشکێشکرن.

ئارمانج و مفایێن سەرەکی یێن خۆلێ:
ـ چارەسەرکرنا ئاریشەیێن سەرەکی یێن فێرخوازان د ئاخڤتنێ دا.
ـ ئاشناکرنا پشکداران ب ئامراز و تەکنۆلۆژیایێن سەردەم بۆ فێربوونەکا بلەزتر.
ـ بهێزکرنا شیانێن پەیوەندیکرنێ و زێدەکرنا باوەری ب خۆبوونێ د جڤاکی دا.

ل دویف راسپاردێن بەرێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد) سەرۆکێ زانکۆیا جیهان-دهۆک، و ب مەرەما خزمەتکرنا تەخ و چینێن جودا یێن جڤاکی، د چارچۆڤێ بەردەوامیا پڕۆژێن خزمەتگوزاری یێن زانکۆیێ دا و د بن سێبەرا پڕۆژێ دەزگەهێ (زەکاتا زانستی)، ب هەماهەنگی دگەل ناڤەندا وەرزش و لاوێن سێمێل، خۆلەکا تایبەت و بێبەرامبەر ل ژێر ناڤ و نیشانێن “چەوانیا فێربوونا زمانێ‌ ئینگلیزیێ و کاریگەریا زمانێ ئینگلیزیێ لسەر کار و گەشەپێدانا گەنجان” هاتبۆ ڤەکرن.

پشتی هەفتەیەکێ ژ بەردەوامبوونێ، ل رۆژا ئێکشەمبی رێکەفتی 19/7/2026، مەڕاسمێن ب دوماهی هاتنا خۆلێ هاتنە گێران. و ژ لایێ کو ژلایێ ماموستایێ پسپۆر د بەشێ زمانێ ئینگلیزی دا، مامۆستا (م. حسام نزار) د هاتە پێشکێشکرن. ئارمانج ژێ بهێزکرنا شیانێن گەنگەشێ، و بکارئینانا تەکنۆلۆژیایێن نوی بۆ فێربوونێ، و بەرهەڤکرنا گەنجان بوو بۆ بازارێ کاری.

پاشان باوەرنامێن پشکداربوونێ بسەر پشکداربوویان دا هاتنە بەلافکرن وەک رێزلێنانەک بۆ پێگیربوون و سەرکەفتنا وان د ڤێ خۆلێ دا.

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، ڕۆژی ٣ شەممە ٢٨/٠٤/٢٠٢٦, خوێندکارانی قۆناغی سێیەمی بەشی پەروەردەی گشتی چەندین پەرتووکی کورتە چیرۆکی منداڵانیان وەرگێڕایە سەر زمەنەکانەکانی کوردی و عەرەبی. ئەم پەرتووکانە لە کتێبخانەی کوردیدا بەردەست نین و بۆ یەکەمین جار لە ووڵاتی بەریتانیاوە هێندراونەتە کوردستان. لە م چالاکییەدا کە بەسەرپەرشتی م.ی تافان کەمال کەریم ئەنجامدرابوو، خویندکارەکانی بەشی پەروەردەی گشتی ئەرکی دیزاین وچاپی تایبەت بە چیرۆکەکانیان گرتە ئەستۆ و لە دانیشتنێکدا چیرۆکەکانیان بۆ خوێندکارانی قۆناغی دووەم و سێیەمی قوتابخانەی جیهان خوێندەوە و کۆپییەکی ڕەنگاوڕەنگیان کردە دیاری بۆ هەریەکەیان.
ئەم چالاکییە دەستپێشخەرییەکی ناوازەی خوێندکارانی بەشی پەروەردەی گشتییە کە وانەی گرنگ و جۆش و خرۆشی بۆ منداڵان هێناو ئەزموونی پراکتیکی خوێندکارانمانی بەهێزترکرد.

ڕێکەفتی 2026/2/21، ب چاڤدێریا بەڕێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن أسعد)، سەرۆکێ زانکۆیا جیهان-دهۆک، و ب هەلکەفتا ڕۆژا جیهانی یا زمانێ دایکێ، زانکۆیا مە پانێلەکا زانستی ل ژێر دروشمێ “زمانێ مە، ناسنامە و هەبوونا مە یە” ئەنجامدا، کو پێکهاتبوون ژ:

1ـ پ.د. باییز عمر احمد (زمانزان و ڤەکۆلەر)، ل دۆر قۆناغێن زمانێ دایكێ ل ده‌ف زارۆكان
2ـ بەرێز مۆید طیب احمد (هەلبەستڤان و نڤیسەر)، ل دۆر رۆلێ زمانێ دایكێ د په‌روه‌رده‌ و داهێنانێ دا
3ـ م. عصمت خابوور (بسپۆرێ زمان و ئەدەبێ کوردی)، ل دۆر ره‌وشا زمانێ دایكێ، و ئه‌گه‌ر و ئاریشێن د رێیا زمانێ دایكێ.

تەوەرێن سەرەکی یێن گەنگەشێ ل دۆر گرنگیا پاراستنا زمانێ دایکێ و ئەو ئالنگاریێن تەکنۆلۆژیا سەردەم ئێخستینە پێشیا زمانێ کوردی.

هه‌روه‌سا چالاكیێن دى يين هاتينه‌ ئه‌نجامدان:
1ـ به‌ریكانه‌ك دناڤبه‌را 300 قوتابیان ل دۆر (نڤیسینا په‌یڤێن زمانێ دایكێ د ماوێ 10 خۆله‌كاندا)
2ـ رێزلێنان هاتنه‌ پێشكێشكرن بۆ ماموستایێن دایك ل زانكویا جیهان-دهۆك.
3ـ خه‌لاتكرنا نڤیسه‌ر و زمانزان احمد عبدالله زرو، بۆ رۆلێ به‌رچاڤ د زمانێ كوردى دا.


ڕۆژی چوارشەممە رێکەوتی (17/12/2025) فێرخوازانی بەشی کارگێری کار بەهەماهەنگی لەگەڵ رێکخراوی مەیپلی تری چالاکییەکی نەتەوەیی بۆ بەرز ڕاگرتنی ڕۆژی ئاڵای کوردستان ئەنجامدا.

لەم چالاکیەدا، کە فێرخوازانی بەشی کارگێری کار لە قۆناغە جیاوازەکاندا بەچاودێری پرۆفیسۆری یاریدەدەر دکتۆر هاوکار قاسم پیرداود، لەگەڵ پۆڵێک لە ئەندامانی رێکخراوی مەیپل تری هەڵسان بە دابەشکردنی ٨،٠٠٠ ستیکەری نەخشەی کوردستان بە دروشمی ٢+٢=١ بۆ مۆبایل لە شوێنە جیاوازەکانی شاری هەولێر لە ناوچەی قەڵای هەولێر وپارکی سامی عبدالرحمان  وفەرماندەی زێرەڤانی وپەیمانگای پێرس و قوتابخانەی ماجدی. ئەم هەڵمەتەی فێرخوازان بە ئامانجی زیندووکردنەوەی هەستی نەتەوایەتی وبەرزکرنەوەی هۆشیاری و دروستکردنی رۆحی یەکگرتوو لەنێو کۆمەلگەی کوردیدا.

لە کۆتای چالاکیەکەدا، فێرخوازان بەڵێنیاندا کەوا بەردەوام دەبن لە ئەنجامدانی ئەم جۆرە چالاکیانە چونکە یارمەتیدەرە بۆ بەرزکردنەوەو وبەهێزکردنی هەستی نەتەوایەتی لە نێو کۆمەلگەکەماندا.

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە چوارچێوەی چالاکییە زانستی و ئەکادیمییە بەردەوامەکانی، و بە مەبەستی بەرزڕاگرتنی ڕۆژی جیهانی زمانی دایک، بەشی یاسای زانکۆی جیهان-سلێمانی وۆرکشۆپێکی مەیدانی و تایبەتمەندی لەژێر ناونیشانی (زمانی کوردی؛ وەک زمانی نوسینی کارگێڕی) ساز کرد. وۆرکشۆپەکە ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٠٢٦/٢/٢١ لە کاتژمێر ١٠:٠٠ی بەیانی لە هۆڵی سیمینارەکانی زانکۆی جیهان-سلێمانی بەئامادەبوونی بەڕێز پ.د.ئومێد رفیق فتاح سەرۆکی زانکۆ وپ.ی.د سادات عبدالله یاریدەدەری سەرۆکی زانکۆ ، ژمارەیەکی بەرچاو لە مامۆستایان، خوێندکاران بەڕێوەچوو.
ناوەڕۆکی پانێڵەکە، گفتوگۆیەکی چڕ و وردی لە خۆگرتبوو لەسەر گرفت و ئاستەنگەکانی بەردەم بەکارهێنانی زمانی کوردی لە دامودەزگا فەرمییەکان بە گشتی و سنوری پارێزگای سلێمانى بەتایبەت. و تەوەرەکان بەم جۆرە بوون:
تەوەری یەکەم: بەڕێز شاهۆ عوسمان کەریم جێگری پارێزگاری سلێمانى، هەڵسەنگاندنێکی مەیدانی پێشکەش کرد و بە تەواوی باسی لە “هەڵسەنگاندنی ئاستی پشت بەستن بە زمانی کوردی وەک زمانی نوسینی کارگێڕی لە دامودەزگاکانی پارێزگای سلێمانیدا” کرد، کە تێیدا دەرکەوتە ئەرێنی و نەرێنییەکانی بەکارهێنانی زمانەکەی لە نوسراوەکاندا خستە بەرباس.
تەوەری دووەم: بەڕێز لیلی عمر علی سەرۆکی شارەوانی سلێمانى، لە ڕوانگەی ئەزموونی دامەزراوە خزمەتگوزارییەکانەوە، باسی لە “ڕۆڵی شارەوانی لە برەودان و پێشخستنی زمانی فەرمی کوردی” کرد و نموونەی زیندووی لەو بارەوە خستە ڕوو.
تەوەری سێ یەم: بەڕێز .د. ئاسۆ حەمەشین عەبدالکریم سەرۆکی بەشی یاسا، تیشکی خستە سەر لایەنی یاسایی و کارگێڕی بابەتەکە و بە وردی باسی لە “ڕۆڵی دەسەڵاتی کارگێڕی لە گرنگیپێدان بە زمانی کوردی؛ وەک زمانی فەرمی و زمانی دایك” کرد و بەرپرسیارێتییە یاساییەکانی لەم ڕووەوە ڕوون کردەوە.
پانێڵەکە لەلایەن (پ.ی.د. عیباد ئیبراهیم ئەحمەد مامۆستا لەبەشی یاسا) بەڕێوە برا.
وۆرکشۆپەکە بە گفتوگۆی ئامادەبووان و خستنەڕووی چەندین ڕاسپاردە بۆ باشترکردنی زمانی نوسین لە فەرمانگەکاندا کۆتایی پێ هات.

No more news to show