زانکۆی جیهان – سلێمانی پلەی یەکەمی ڕیزبەندی Impact Ranking لە پارێزگای سلێمانی بەدەستهێنا

ڕێکخراوی خوێندنی باڵای تایمز  Impact Ranking, Times Higher Education ئەنجامی ڕیزبەندی کاریگەرییەکانی ساڵی ٢٠٢٥ی ڕاگەیاند، کە سیستەمێکی پۆلێنکردنی جیهانی بەناوبانگە و ئەدای زانکۆکان دەپێوێت لە گەیشتن بە ١٧ ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام (SDGs) کە لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە دانراوە. ئەم ڕیزبەندییە بە یەکێک لە گرنگترین نیشاندەرەکان دادەنرێت کە پابەندبوونی زانکۆکە نیشان دەدات بە ژینگە، پەروەردەی کوالیتی، دادپەروەری، داهێنان و لایەنە سەرەکییەکانی دیکەی گەشەپێدانی بەردەوام.

زانکۆی جیهان – سلێمانی بە شانازییەوە بەشداری ئەم ڕیزبەندییەی کردووە، وە سەرکەوتنی بەرچاوی لەسەر ئاستی ناوخۆیی، ناوچەیی، نیشتمانی، و جیهانی بەدەستهێناوە. زانکۆکە لە نێو زانکۆکانی پارێزگای سلێمانی پلەی یەکەمی بەدەستهێناوە، لە نێو زانکۆکانی هەرێمی کوردستاندا پلەی سێیەمی بەدەستهێناوە، لەسەر ئاستی نیشتمانیش لە سەرانسەری زانکۆکانی عێراق پلەی ١٨ی بەدەستهێناوە. ئەم ئاستە ناوازەیە تیشک دەخاتە سەر هەوڵە دامەزراوەییەکانی زانکۆکە بەرەو پەرەپێدانی بەردەوام.

لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، زانکۆی جیهان – سلێمانی لە نێوان هەزاران زانکۆی بەشداربوودا، لە (١٠٠١-١٥٠٠) زانکۆی جیهاندا ڕیزبەندی کراوە. زانکۆی جیهان سلێمانی لە کۆی ١٧ ئامانجی گەشەپێدانی بەردەوام لە١٤یاندا کێبڕکێی کردووە و کۆی گشتی نمرەی ٥٣%ی بەدەستهێناوە، ئەمەش ڕەنگدانەوەی سەرکەوتنی ستراتیژییەکانی زانکۆیە بۆ پەرەپێدانی ئەکادیمی و کۆمەڵایەتیی.

یەکێک لەو بوارانەی کە زانکۆی جیهان سلێمانی تێیدا سەرکەوتنی بەرچاوی بەدەستهێناوە؛ پەروەردەی کوالیتی و مۆدێرنکردنی مەنهەجی خوێندنە، کە بۆتە هۆی بەدەستهێنانی باشترین زانکۆ لە هەرێمدا لەم پۆلێنکردنەدا، وە لە ڕیزبەندی (٤٠١-٦٠٠) زانکۆی جیهانیدا ڕیزبەندکراوە. ئەمەش بەردەوامی زانکۆکە دووپات دەکاتەوە بۆ نوێکردنەوەی پرۆگرامە ئەکادیمییەکانی، دابینکردنی پێداویستییەکانی هەردوو بازاڕی ناوخۆیی و جیهانی، و دابینکردنی ژینگەیەکی پەروەردەیی مۆدێرن و گشتگیر.

ئەم دەستکەوتە لە ئەنجامی هەوڵە بەکۆمەڵەکانی کارگێڕی زانکۆ و ستافی ئەکادیمی و خوێندکارانە. ڕۆڵی پێشەنگی زانکۆی جیهان – سلێمانی دووپات دەکاتەوە لە پاڵپشتیکردنی گەشەپێدانی بەردەوام و خزمەتکردنی کۆمەڵگا، زیاتر پێگەی خۆی وەک دامەزراوەیەکی ئەکادیمی دیار لە عێراق و ناوچەکەی فراوانتر بەهێز دەکات.

لە کۆتاییدا، ئەم ڕیزبەندییە وەک پاڵنەرێکی بەهێز کاردەکات بۆ بەردەوامبوون لە هەوڵدان بۆ دەستکەوتی زیاتر و پێشکەوتن بەرەو بنیاتنانی داهاتوویەکی ئەکادیمی و کۆمەڵایەتی بەردەوام کە لەگەڵ پێگە و ئاواتەکانی زانکۆکەدا بگونجێت.

خۆبەخشەکان

هیچ خۆبەخشێک بۆ ئەم چاڵاكییە زیاد نەکراوە.

لە بەرنامەیەكی تەلەڤزیۆنییدا لە كەناڵی ئاسمانیی سپێدە، کە ڕۆژی دووشەممە ڕێكەوتی 28-12-2025، پەخش کرا؛ ڕزگار ساڵح، فێرخوازی قۆناغی سێهەمی بەشی ڕاگەیاندن لە زانكۆی جیهان-هەولێر، باسی لە بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن فێرخوازانی زانكۆ کرد.

بەرنامەی (ئەمڕۆی سپێدە) كە لە كەناڵی ئاسمانیی سپێدە پەخش دەكرێت، یەكێك لە تەوەرەكانی ئەمجارەی بەرنامەكەی تەرخان كردبوو بۆ باسكردن لە (بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن قوتابیانی زانكۆ)، بۆ ئەو مەبەستەش، كەناڵەكە بانگهێشتی (ڕزگار ساڵح)ـی فێرخوازی بەشی ڕاگەیاندنى كرد بۆ قسەكردن و گفتوگۆ دەربارەی تەوەری بەرنامەكە. لە سەرەتای قسەكانیدا، ڕزگار ساڵح ڕایگەیاند: ژیریی دەستكرد بابەتێكی زۆر نوێ نییە، بەڵام ئێستا زۆر بەربڵاو بووە و خەڵك زۆر بەكاری دەهێنێت، بەتایبەتی لەلایەن فێرخوازانەوە، چونكە ئامڕازێكی زۆر یارمەتیدەرە و دەتوانێت سوودی زۆر گەورە بە بواری خوێندن بگەیەنێت. وتیشی: ژیریی دەستكرد تەواوكەری كاری مرۆڤە و كۆمەڵگە بەرەو پێشەوە دەبات، بەڵام نابێت لەبیرمان بچێت كە ژیریی دەستكرد ناتوانێت بە تەواوی جێگەی كار و پیشەی مرۆڤ بگرێتەوە.

لە بەشێكی دیكەی قسەكانی لە بەرنامەكەدا، ڕزگار ساڵح وتی: پێویستە فێرخوازانی زانكۆ سوودی زیاتر لە تایبەتمەندییەكانی ژیریی دەستكرد وەربگرن، بەڵام نابێت بیكەنە جێگرەوەی بیركردنەوەی خۆیان. ئێمە لە زانكۆ كۆمەڵێك ئەرك و بەرپرسیارێتییمان هەیە، ئاساییە ژیریی دەستكرد وەك هاوكارێك بۆ دەستخستنی زانیاریی زیاتر و، بەمەبەستی ڕێكخستنی كات بەكاری بهێنین، بەڵام نابێت بەتەواوی سەرجەم ئەركەكە لەڕێگەی ئەوەوە جێبەجێ بكەین، چونكە سەرەنجام بە زیان بۆ سەر ئاستی زانستیی و ئەكادیمییمان ئەشكێتەوە.

لە باسی شێوازی مامەڵەی مامۆستا لە بەركاهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن فێرخوازەوە، ئەو فێرخوازەی بەشی ڕاگەیاندن ئاماژەی بەوەدا كە، بەشێكی زۆری مامۆستاكان ڕێگە دەدەن بە فێرخواز ژیریی دەستكرد بەكاربهێنن، بەڵام بەشێوەیەكی درووست و بە سنوورێكی دیاریكراو، ئەوەش بەو ئامانجەی كە فێرخوازەكە سوود ببینێت، نەك بەپێچەوانەوە زیانی پێ بگەیەنێت. باسی لەوەش كرد، بەشێكی زۆری مامۆستاكانمان لە زانكۆ توانیویانە ژیریی دەستكرد بە فێرخوازان ئاشنا بكەن و ڕێنماییان بكەن كە چۆن ژیریی دەستكرد بەشێوازە درووستەكەی بەكاربهێنن.

لە كۆتایی قسەكانییدا، ڕزگار ساڵح تیشكی خستە سەر ئەوەی كە پێوستە فێرخوازان خۆیان نوێ بكەنەوە و ئاگاداری گۆڕانكارییە تەكنەلۆژییەكانی سەردەم بن، بەتایبەتی كە ئێستا بە سەردەمی ژیریی دەستكرد ناسراوە و نابێت لێی بێئاگا بین.

بەبۆنەی ڕۆژی “ئاڵا”وە، ڕۆژی چوارشەممە ڕێكەوتی 17-12-2025 سەرۆكایەتیی بەشی ڕاگەیاندن لە زانكۆی جیهان-هەولێر چالاكییەكی مەیدانیی بەسەرپەرشتی مامۆستای یاریدەدەر (ئەحمەد جەمال حەمەكەریم) لەنێو بازاڕی میللیی گەڕەكی نەورۆز ئەنجام دا.

لە چالاكییەكەدا كە فێرخوازانی هەردوو قۆناغی یەكەم و دووەمی بەشی ڕاگەیاندن بەشداربوون لە دابەشكردنی ئاڵای كوردستان و بڵاوكراوەیەك بەسەر هاوڵاتییانی بازاڕی میللیی گەڕەكی نەورۆز لە شاری هەولێر. ناوەڕۆكی بڵاوكراوەكە پێكهاتبوو لە زانیاریی دەربارەی ئاڵای كوردستان و پێكهاتەكانی ناو ئاڵاكە، هەروەها باس لە مێژووی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان كراوە بۆ یەكەمجار لەلایەن پێشەوا قازی موحەممەدەوە. هەر لەو بڵاوكراوەیەدا كە فێرخوازان دابەشیان كرد، ئاماژە بە بڕیاری ساڵی 2009ـی پەرلەمانی كوردستان دراوە كە تیایدا 17ـی كانوونی یەكەمی هەموو ساڵێكی وەك ڕۆژی ئاڵا دیارییكردووە.

لە چالاكییەكەدا، فێرخوازان ڕۆژی ئاڵایان بەرز ڕاگرت، هەروەها هاوڵاتیانیان ئاشناى مێژووی درووستبوونی ئاڵای كوردستان و ڕۆژى ئاڵا کرد.

سەرۆكایەتیی بەشی ڕاگەیاندن لە زانکۆی جیهان – هەولێر ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی ٧-١٢-٢٠٢٥،پێشوازیی كرد لە مەناف موبارەک بەرپرسی پرۆژەکانی تۆڕی DWـی ئەڵمانی و، وۆركشۆپێكی بەئامانجی بەهێزکردنی توانا پیشەییەکانی فێرخوازان و گرێدانی لایەنی تیۆری بە ئەزموونە نێودەوڵەتییە مەیدانییەکان ئەنجام دا.

لەو وۆركشۆپەدا، كە لە هۆڵی ئەكادیمیای جیهان بۆ ڕاهێنان و پەرەپێدان بەشێوەیەكی چڕ دەستی پێکرد، ژمارەیەك لە فێرخوازانی بەشی ڕاگەیاندن لە هەموو قۆناغە جیاوازەكان ئامادەیبوون و، بۆ ماوەی دوو ڕۆژ بەردەوام بوو، لە وۆركشۆپەكەدا بەشێوەیەکی سەرەکیی گرنگیی درا بە پێشبینیکردنی داهاتووی پیشەیی بۆ فێرخوازان و گفتوگۆکردن لەسەر ڕێگە و میکانیزمە نوێیەکان کە توانای ئەوەیان پێدەدات بە متمانە و شارەزاییەوە بچنە ناو بازاڕی کاری میدیاییەوە.

بۆ ئەو مەبەستە مەناف موبارەک بەشێکی گەورەی وۆرکشۆپەکەی تەرخان کرد بۆ لایەنی تەکنیکی و پراکتیکی، کە تیایدا ڕوونکردنەوەیەکی وردی پێشکەش بە فێرخوازان کرد دەربارەی ئەپڵیکەیشنی DPA، هاوكات باسی چۆنیەتی سوودوەرگرتنی كرد لەم ئەپڵیکەیشنە و، بەکارهێنانی وەک ئامڕازێکی کاریگەر لە کاری ڕۆژنامەوانییدا كرد.