کولیژا یاسایێ ل زانکۆیا جیهان – دهۆکێ، کولیژێ پەنەلەک ب ناڤێ: “کوردستان د پەرلەمانێ عیراقێ یێ فیدرالی دا: ئەزموونا ئەندامێن پەرلەمانی و ئاستەنگێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ فیدرالی” رێکخست.

د چارچوڤەیێ چالاکیێن زانستی یێن کولیژا یاسایێ ل زانکۆیا جیهان – دهۆکێ، کولیژێ پەنەلەک ب ناڤێ: “کوردستان د پەرلەمانێ عیراقێ یێ فیدرالی دا: ئەزموونا ئەندامێن پەرلەمانی و ئاستەنگێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ فیدرالی” رێکخست. ئەڤە د رۆژا چارشەمبی رێکەفتی 29/10/2025ێ دا بوو، ب هەڤدەم دگەل ئامادەکاریێن بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن ئەنجۆمەنێ نوینەرێن عیراقێ.

لدەستپێکا ڤی پەنەلی پەیڤەک هاتە پێشکێشکرن ژلایێ ڕاگرێ کولیژا یاسا پروفیسورێ هاریکار (د.رێبەر حسێن)  کو تێدا بخێرهاتنا مێهڤان و پەنەلیستان کر و ئاماژە دا گرنگیا ڤی پەنەلی.

ئەڤ پەنەلە ژ لایێ دکتۆر دژوار ئەحمەد، رێڤەبەرێ سەنتەرێ راوێژێ و لێکۆلینان ل زانکۆیێ، هاتە رێڤەبرن. ب بەشداریەکا بەرفرەهـ ژ ئەندامێن پەرلەمانی، ئەکادیمیسیەنان، نوێنەرێن رێکخراوێن کۆمەلگەها مەدەنی، و ژمارەکا کەسایەتیێن سیاسی و لێکۆلینڤانان، کو ئەڤێ یەکێ ئاخفتنێ وەک گۆتووژمەکا کارا لێ کر کو تێدا دیدا ئەکادیمی دگەل ئەزموونا پراکتیکی د بابەتێن پەرلەمانی و دەستووری دا هەڤدەمبوون.

پەنەلی سێ تەوەریێن سەرەکی گرتبوونە بەر:

 1 بەربەستێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ عیراقا فیدرال.

د. ڤیان صبري

 2 پرسێن ئیداری و ئابۆری یێن  د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.

د. احمد الصفار.

 3 چوارچوڤەیێ گشتی، ئەرک، و رێکارێن داکو خولا پەرلەمانی یا شەشێ ببیتە خولەکا جێبەجێکرنا دەستووری ب شێوەیەکێ ئەکتیف، ب رێیا چالاککرنا چاڤدێریا یاسادانانێ و ب هێزکرنا کولتوورێ پابەندبوون ب دەستووری.

عبد السلام برواري

ئارمانجا پەنەلی ئەوبوو کو ئاستەنگێن دەستووری یێن کو رێ ل بەردەم نوێنەراتییا هەرێما کوردستانێ د پەرلەمانێ عیراقێ یێ ئیتیحادی دا دگرن بهێنە شروڤەکرن، و گرنگییا چالاککرنا دەقێن دەستووری یێن گەرەنتیا فیدرالیەتێ بهێتە دیارکرن، و بنەمایێ پشکدارییا نشتیمانی د بریاردانا ئیتیحادی دا بهێتە رۆنکرن.

د دوماهییا وۆرکشوپێ دا، و د چارچوڤەیێ پرسیار و تێبینیێن زانستی و سیاسی دا، سێ تەوەری ب قووڵی هاتنە گۆتووبێژکرن، کو گەلەک دید و بۆچوونێن جودا ل سەر رێکارێن چاکسازییا بنیاتی بۆ پەیوەندیا د ناڤبەرا هەرێمێ و ئیتیحادی دا هاتنە پێشکێشکرن. بەشداران گەهشتنە چەندین ئەنجامێن سەرەکی، کو گرنگترینێن وان ئەڤەنە:

 • دوپاتکرن ل سەر پێدڤییا چالاککرنا ماددەیێن دەستووری یێن تایبەت ب دابەشکرنا دەسەڵاتان د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.

 • داخوازییا دارشتنا رێکارەکا چاڤدێری و یاسادانانێ یا هەڤبەش بۆ چاڤدێریا رادەیێ پابەندبوونا حکومەتا ئیتیحادی ب جێبەجێکرنا دەقێن دەستووری یێن پەیوەندیدار ب هەرێمێ ڤە.

 • هاندان و پالپشتییا پەرلەمانتارێن کورد د خولا پەرلەمانی یا بهێت دا بۆ پەسەندکرنا گۆتارەکا نشتیمانی یا یەکگرتوو کو ل سەر پاراستنا هەڤسەنگییا ئیتیحادی و پێشخستنا بەرژەوەندیێن بلند ل سەر ناکۆکیێن حزبی رابگرن.

 • پێشنیارکرنا بەرفرەهکرنا لێکۆلینێن ئەکادیمی و دەزگەهی ل دۆر ئەزموونا فیدرالی یا عیراقێ بۆ ب هێزکرنا تێگەهشتنا یاسایی و سیاسی ژ بۆ وێ د ناڤەندێن ئەکادیمی و پەرلەمانی دا.

خۆبەخشەکان

# وێنە ناو ماوە كرێدیت
1 دژوار ئەحمد پیرامیس دژوار ئەحمد پیرامیس 2 100

لە بەرنامەیەكی تەلەڤزیۆنییدا لە كەناڵی ئاسمانیی سپێدە، کە ڕۆژی دووشەممە ڕێكەوتی 28-12-2025، پەخش کرا؛ ڕزگار ساڵح، فێرخوازی قۆناغی سێهەمی بەشی ڕاگەیاندن لە زانكۆی جیهان-هەولێر، باسی لە بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن فێرخوازانی زانكۆ کرد.

بەرنامەی (ئەمڕۆی سپێدە) كە لە كەناڵی ئاسمانیی سپێدە پەخش دەكرێت، یەكێك لە تەوەرەكانی ئەمجارەی بەرنامەكەی تەرخان كردبوو بۆ باسكردن لە (بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن قوتابیانی زانكۆ)، بۆ ئەو مەبەستەش، كەناڵەكە بانگهێشتی (ڕزگار ساڵح)ـی فێرخوازی بەشی ڕاگەیاندنى كرد بۆ قسەكردن و گفتوگۆ دەربارەی تەوەری بەرنامەكە. لە سەرەتای قسەكانیدا، ڕزگار ساڵح ڕایگەیاند: ژیریی دەستكرد بابەتێكی زۆر نوێ نییە، بەڵام ئێستا زۆر بەربڵاو بووە و خەڵك زۆر بەكاری دەهێنێت، بەتایبەتی لەلایەن فێرخوازانەوە، چونكە ئامڕازێكی زۆر یارمەتیدەرە و دەتوانێت سوودی زۆر گەورە بە بواری خوێندن بگەیەنێت. وتیشی: ژیریی دەستكرد تەواوكەری كاری مرۆڤە و كۆمەڵگە بەرەو پێشەوە دەبات، بەڵام نابێت لەبیرمان بچێت كە ژیریی دەستكرد ناتوانێت بە تەواوی جێگەی كار و پیشەی مرۆڤ بگرێتەوە.

لە بەشێكی دیكەی قسەكانی لە بەرنامەكەدا، ڕزگار ساڵح وتی: پێویستە فێرخوازانی زانكۆ سوودی زیاتر لە تایبەتمەندییەكانی ژیریی دەستكرد وەربگرن، بەڵام نابێت بیكەنە جێگرەوەی بیركردنەوەی خۆیان. ئێمە لە زانكۆ كۆمەڵێك ئەرك و بەرپرسیارێتییمان هەیە، ئاساییە ژیریی دەستكرد وەك هاوكارێك بۆ دەستخستنی زانیاریی زیاتر و، بەمەبەستی ڕێكخستنی كات بەكاری بهێنین، بەڵام نابێت بەتەواوی سەرجەم ئەركەكە لەڕێگەی ئەوەوە جێبەجێ بكەین، چونكە سەرەنجام بە زیان بۆ سەر ئاستی زانستیی و ئەكادیمییمان ئەشكێتەوە.

لە باسی شێوازی مامەڵەی مامۆستا لە بەركاهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن فێرخوازەوە، ئەو فێرخوازەی بەشی ڕاگەیاندن ئاماژەی بەوەدا كە، بەشێكی زۆری مامۆستاكان ڕێگە دەدەن بە فێرخواز ژیریی دەستكرد بەكاربهێنن، بەڵام بەشێوەیەكی درووست و بە سنوورێكی دیاریكراو، ئەوەش بەو ئامانجەی كە فێرخوازەكە سوود ببینێت، نەك بەپێچەوانەوە زیانی پێ بگەیەنێت. باسی لەوەش كرد، بەشێكی زۆری مامۆستاكانمان لە زانكۆ توانیویانە ژیریی دەستكرد بە فێرخوازان ئاشنا بكەن و ڕێنماییان بكەن كە چۆن ژیریی دەستكرد بەشێوازە درووستەكەی بەكاربهێنن.

لە كۆتایی قسەكانییدا، ڕزگار ساڵح تیشكی خستە سەر ئەوەی كە پێوستە فێرخوازان خۆیان نوێ بكەنەوە و ئاگاداری گۆڕانكارییە تەكنەلۆژییەكانی سەردەم بن، بەتایبەتی كە ئێستا بە سەردەمی ژیریی دەستكرد ناسراوە و نابێت لێی بێئاگا بین.

بەبۆنەی ڕۆژی “ئاڵا”وە، ڕۆژی چوارشەممە ڕێكەوتی 17-12-2025 سەرۆكایەتیی بەشی ڕاگەیاندن لە زانكۆی جیهان-هەولێر چالاكییەكی مەیدانیی بەسەرپەرشتی مامۆستای یاریدەدەر (ئەحمەد جەمال حەمەكەریم) لەنێو بازاڕی میللیی گەڕەكی نەورۆز ئەنجام دا.

لە چالاكییەكەدا كە فێرخوازانی هەردوو قۆناغی یەكەم و دووەمی بەشی ڕاگەیاندن بەشداربوون لە دابەشكردنی ئاڵای كوردستان و بڵاوكراوەیەك بەسەر هاوڵاتییانی بازاڕی میللیی گەڕەكی نەورۆز لە شاری هەولێر. ناوەڕۆكی بڵاوكراوەكە پێكهاتبوو لە زانیاریی دەربارەی ئاڵای كوردستان و پێكهاتەكانی ناو ئاڵاكە، هەروەها باس لە مێژووی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان كراوە بۆ یەكەمجار لەلایەن پێشەوا قازی موحەممەدەوە. هەر لەو بڵاوكراوەیەدا كە فێرخوازان دابەشیان كرد، ئاماژە بە بڕیاری ساڵی 2009ـی پەرلەمانی كوردستان دراوە كە تیایدا 17ـی كانوونی یەكەمی هەموو ساڵێكی وەك ڕۆژی ئاڵا دیارییكردووە.

لە چالاكییەكەدا، فێرخوازان ڕۆژی ئاڵایان بەرز ڕاگرت، هەروەها هاوڵاتیانیان ئاشناى مێژووی درووستبوونی ئاڵای كوردستان و ڕۆژى ئاڵا کرد.

سەرۆكایەتیی بەشی ڕاگەیاندن لە زانکۆی جیهان – هەولێر ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی ٧-١٢-٢٠٢٥،پێشوازیی كرد لە مەناف موبارەک بەرپرسی پرۆژەکانی تۆڕی DWـی ئەڵمانی و، وۆركشۆپێكی بەئامانجی بەهێزکردنی توانا پیشەییەکانی فێرخوازان و گرێدانی لایەنی تیۆری بە ئەزموونە نێودەوڵەتییە مەیدانییەکان ئەنجام دا.

لەو وۆركشۆپەدا، كە لە هۆڵی ئەكادیمیای جیهان بۆ ڕاهێنان و پەرەپێدان بەشێوەیەكی چڕ دەستی پێکرد، ژمارەیەك لە فێرخوازانی بەشی ڕاگەیاندن لە هەموو قۆناغە جیاوازەكان ئامادەیبوون و، بۆ ماوەی دوو ڕۆژ بەردەوام بوو، لە وۆركشۆپەكەدا بەشێوەیەکی سەرەکیی گرنگیی درا بە پێشبینیکردنی داهاتووی پیشەیی بۆ فێرخوازان و گفتوگۆکردن لەسەر ڕێگە و میکانیزمە نوێیەکان کە توانای ئەوەیان پێدەدات بە متمانە و شارەزاییەوە بچنە ناو بازاڕی کاری میدیاییەوە.

بۆ ئەو مەبەستە مەناف موبارەک بەشێکی گەورەی وۆرکشۆپەکەی تەرخان کرد بۆ لایەنی تەکنیکی و پراکتیکی، کە تیایدا ڕوونکردنەوەیەکی وردی پێشکەش بە فێرخوازان کرد دەربارەی ئەپڵیکەیشنی DPA، هاوكات باسی چۆنیەتی سوودوەرگرتنی كرد لەم ئەپڵیکەیشنە و، بەکارهێنانی وەک ئامڕازێکی کاریگەر لە کاری ڕۆژنامەوانییدا كرد.