پێنجەمین کۆنفرانسى نێودەوڵەتى لە بوارى زانستى ئەندازیارى تەلارسازى و شارستانى لە زانکۆى جیهان-هەولێر بەکۆمەڵێک دەرئەنجامى گرنگ کۆتایی بەکارەکانى هێنا

لە ڕۆژانى چوارشەممە و پێنچ شەممە ڕێکەوتى (٢٦-٢٧/٢/٢٠٢٥)، زانکۆى جیهان-هەولێر بەهاوبەشى زانکۆى پۆترا لە مالیزیا و، بەئامادبوونى  ژمارەیەکى بەرچاو لە ئەکادیمیستان و توێژەران و شارەزایان و مامۆستایانى زانکۆ، (پێنجەمین کۆنفرانسى نێودەوڵەتى لە بوارى زانستەکانى ئەندازیارى تەلارسازى و شارستانى)ى بەڕێوەبرد و، بەخستنەڕووى کۆمەڵێک دەرئەنجام کارەکانى کۆنفرانس کۆتای هات.

لە میانەى دوو ڕۆژى کۆنفرانسەکەدا، (٥٤) توێژینەوە لە ڕێگەى (٨) هەشت دانیشتنى جیاواز، لەلایەن توێژەران و پسپۆڕانى ناوخۆیی و عێراق و نێودەوڵەتى لە بوارەکانى (دروستکردنى باڵەخانە و دۆستی ژینگە و پەرەپێدانى بەردەوام، پلاندانانی شار بۆ شارەکان، کەرەستەی بیناسازی، ئەندازیاری ڕێگاوبان، ئەندازیاری پێکهاتەیی و سیستمی ڕووپێوی و زانیاری جوگرافی (GIS) و سودوەرگرتن لە زیرەکى دەستکرد و…هتد) لەلایەن توێژەران و پسپۆڕانى ناوخۆیی و عێراق و نێودەوڵەتى پێشکەشکران، هەروەک دوابەدواى پێشکەشکردنى سەرجەم توێژینەوەکانى ئەو دانیشتنانە، لەلایەن ئامادەبووان و بەشداربووانى کۆنفرانسەکە، چەندین پرسیار ئاراستەى توێژەران کرا، هاوکات بەشێک لە بەشداربووان بەسەرەنج و بۆچون و ڕەخنە زانستیەکانیان توێژینەوەکانیان دەوڵەمەنتر کرد، بەوەش کۆنفرانسەکە گڕوتینێکى زانستى زۆرى لە نێوان ئەندامانى کۆنفرانس دروستکرد، لەهەمانکاتدا توێژەران وەڵامى پرسیار و سەرەنج و بۆچوونى بەشداربوانیان دایەوە.

لە دواى نێوەڕۆى ڕۆژى پێنچ شەممە، ڕێکەوتى (٢٧/٢/٢٠٢٥)، لە هۆڵى کۆنفرانسەکانى زانکۆى جیهان-هەولێر بە مەراسیمێک کۆتایى بەکارنامەى کۆنفرانسەکە هات، بۆ ئەو مەبەستە سەرەتا  کورتە فیلمێک لەبارەى ڕووداوە و چالاکیەکانی پێنجەمین کۆنفرانسى زانستى نێودەوڵەتى ئەندازیارى و شارستانى نمایشکرا.

پاشان  ئەنجام و دەرئەنجام و ڕاسپاردەکانى پێنجەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی ئەندازیارى تەلارسازی و ئەندازیاری شارستانی لەلایەن دکتۆر ڕێبوار ئیبراهیم خوێندرایەوە، کە دواى باسکردن لە چۆنیەتى بەڕێوەچووونى ڕۆژانى کۆنفرانس ڕایگەیاند: بە پشتبەستن بە پێشکەشکردنی سەرەنج و گفتوگۆ و دەرئەنجامەکانی توێژینەوە، کۆنفرانس گەیشتە ئەم پێشنیاز و ئەنجامە سەرەکیانەی خوارەوە:

  1. لە بوارى دیزاینی پەرەپێدانى بەردەوام کۆنفرانس جەخت لەسەر پێشخستن و بەکارهێنانى کەرەستە و شێوازی بیناسازی لە چوارچێوەى پەرەپێدانى بەردەوام بۆ کەمکردنەوەی کاریگەری لەسەر ژینگە دەکات و، هانی یەکخستنی بنەماکانی دروستکردنى باڵەخانەى دۆستى سەوز و ژینگە لە پلاندانانی شار و پڕۆژەکانی ژێرخان دەکاتەوە، هاوکات پەرەپێدانی سیاسەتەکان بۆ پشتگیری لە پێکهاتەکانی بەرگرى لە کەشوهەوادا بە خاڵێکى گرنگ دەزانێ بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی کارەساتە سروشتییەکان.
  2. بۆ یەکگرتن و داهێنانی تەکنەلۆژی؛ کۆنفرانسەکە بە سوودوەرگرتن لە تەکنەلۆژیا دەرکەوتنى زانیاری بیناسازی (BIM)، AI، و IoT دەخوازێ کارى گرنگ بکرێ بۆ بەرزکردنەوەی کارایی دیزاین و بەڕێوەبردنی پڕۆژە. هاوکات وەبەرهێنان لە شارە زیرەکەکان و ژێرخانی دیجیتاڵی بۆ باشترکردنی بارودۆخی ژیانی شارەکان یەکێکى دیکەى ئەو خاڵانەیە کە کۆنفرانس جەختى لەسەر دەکاتەوە، ئەوە جگە لە هاندانی بەکارهێنانی چاپی سێ ڕەهەندی و بیناسازی مۆدیۆلار بۆ بەرزکردنەوەی بەرهەمهێنان و کەمکردنەوەی بەفیڕۆدان.
  3. لەلایەکى دیکەوە و، بەرزکردنەوەی ئاستى فێربوون و توێژینەوە کۆنفرانسەکە بەهێزکردنی هاوکاری نێوان زانکۆکان و ناوەندەکانی توێژینەوە و پیشەسازی بۆ پەرەپێدانی داهێنان بەخاڵێکى گرنگ هەڵوەستەى لەسەر کردەوە، بۆ ئەو مەبەستەش پەرەپێدانی پرۆگرامى نێوان زانستەکان و، گۆڕینی ئاراستەى دیجیتاڵی و ئاوێتەکردنى زانستە ئەندازیار بەهەنگاوێکى پێویستە بۆ داهاتووى دەزانێ. لەگەڵ ئەوەشدا زیادکردنی بودجە و پشتگیری بۆ توێژینەوەى زانستى لە بوارەکانى کەرەستەی بیناسازی و کەمى کاربۆن و گەشەپێدانی بەردەوامی شارەکان کۆنفرانسەکە هەڵوەستەى لەسەر کرد.
  4. پەرەپێدانی پیشەیی و بونیادنانی تواناکان یەکێکى دیکەیە لە ڕاسپاردەکانى کۆنفرانس، ئەوەش لە پێناو دابینکردنی بەرنامەی پەرەپێدانی پیشەیی بەردەوام بۆ ئەوەی ئەندازیاران و تەلارسازان لە ڕەوتە نوێیەکانى بوارە ئاگادار بن، لەو بوارشەدا کۆنفرانس هانى بەدەستهێنانى بڕوانامەى نێودەوڵەتى پراکتیزەکردنى ستاندار و پێوەرە نێودەوڵەتیەکان دەکاتەوە، بۆ ئەوەش ئاسانکاری بۆ دەرفەتی هاوبەشیکردن و پڕۆژەی هاوبەش لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بە گرنگ دەزانێ.

   لە کۆتایشدا کۆنفرانسەکە ڕۆڵی گرنگی ئەندازیارى تەلارسازی و ئەندازیاری شارستانی لە داڕشتنی ژینگە و بیناسازییە لە چوارچێوەى پەرەپێدانى بەردەوام و بەرگرى و ژینگەى داهێنەرەانە دوپات دەکاتەوە، ئەوەش لە پێناو  چارەسەرکردنی ئاستەنگ و سوودوەرگرتن لە دەرفەتەکانی داهاتوو لە بوارەکەدا، بۆ ئەوە مەبەستەش گرنگى جێبەجێکردنى ئەو خاڵانە دەکەوتە ئەستۆى لایەنە پەیوەندیدارەکان لە بوارى ئەکادیمی، پیشەسازی و دامەزراوە حکومیە پەیوەندیدارەکان، کە پێویست دەکات هاوکار و هەماهەنگى یەکتر بن.

لە بەشێکى دیکەى مەراسیمى کۆتایی کۆنفرانسەکەدا پڕۆفیسۆر دکتۆر ئەمجەد سابر دەلۆ سەرۆکى زانکۆى جیهان-هەولێر وتەیەکى پێشکەش کرد و ڕایگەیاند:  پاش دوو ڕۆژى کارى زانستى و پڕ لە گفتوگۆکردن لە بوارەکانى ئەندازیارى تەلارسازى و شارستانى و دیزاینیى ناوخۆ، هیوادارم خزمەتى مرۆڤایەتى و هەرێمى کوردستان و عێراق بکات، لە بەشێکى دیکەى وتارەکەیدا، سەرۆکى زانکۆى جیهان-هەولێر باسى لە دەسکەوتەکانى زانکۆى جیهان-هەولێر کرد و وتى: زانکۆى جیهان-هەولێر لە ماوەى تەمەنیدا کارى زۆرى کردوە لە پێشەوەیان کۆنفرانسى زانستیە، کە ساڵانە کۆنفرانس لە بوارە جیاکان ئەنجام دەدات، ئەم کۆنفرانسەش کە لە بوارى ئەندازیارییە وەزارەتەکانى سەرچاوەکانى ئاو، ئاوەدانکردنەوە دەستەى وەبەرهێنان و لایەنە پەیوەندیدارەکان دەتوانن سود لە ئەنجامەکانى ئەو کۆنفرانسە وەربگرن، وتیشى هەرچەندە پێشتر زۆر سود لە توێژینەوەى زانستى بۆ لایەنى کەسى و بەرزکردنەوەى نازناوى زانستى بەکاردەهات، بەڵام ئێستا جیهان بچوک بۆتەوە و لە زۆر بواردا دەتوانرێ سود لە توێژینەوەى زانستى بۆ بوارە جیاکان وەربگیرێت، ڕاستە ژینگەى توێژینەوە لە عێراق هاندەر نیە، بەڵام لە شوێنى دیکە و بوارى دیکە هەیە توێژەران دەتوانن سوود بگەێنن و پاڵپشتى توێژینەوەى زانستى بەدەست بهێنن، بەڵام ئەوانە پێویستى بەهەوڵ و ماندوبوونى توێژەران هەیە.

لە کۆتایی وتەکەشیدا؛ پرۆفیسۆر دکتۆر ئەمجەد سابر دەلۆ سوپاس و پێزانینى تایبەت ئاراستەى هەموو ئەو کەسانە کرد، کە لەماوەى ڕابردودا بۆ سەرخستن و بەستنى ئەم کۆنفرانسەدا کاریان کردوە، لەوانە زانکۆى پۆترا لە مالیزیا ، کە هاوبەش و هاوکارى کۆنفرانسەکە بوون، هاوکات سوپاسى لێژنەکانى (زانستى و ئامادەکارى کۆنفرانس، کارگێڕى و دارایى، ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکان، تەکنەلۆژیاى زانیارى، پێشوازى و ڕێکخستنى هۆڵەکانى کۆنفرانس)، هەروەها سوپاسى توێژەران و مامۆستایانى کرد، کە بە توێژینەوە بەنرخەکانیان بەشداری کاریگەریان لە کۆنفرانسەکەدا کردوە و، تەوەرەکانى کۆنفرانسەکەیان دەوڵەمەندتر کردوە.

لە بڕگەی کۆتایی کۆنفرانسەکەدا، پرۆفیسۆر دکتۆر ئەمجەد سابر دەلۆ سەرۆکى زانکۆى جیهان-هەولێر بڕوانامەى بەشداریکردنى بەسەر قسەکەرانى سەرەکى کۆنفرانسەکە و توێژەران و ئامادەکارانى کۆنفرانسەکە دابەشکرد و، کۆتایی بەکارەکانى کۆنفرانس هات، بەو جۆرە زانکۆى جیهان-هەولێر بەهاوبەشى زانکۆى پۆتراى مالیزى کۆتایی بەکارەکانى (پێنجەمین کۆنفرانسى نێودەوڵەتى زانستە کانى ئەندازیارى تەلارسازى و شارستانى) هێنا، واش بڕیارە ئەنجام و دەرئەنجام و پێشنیازەکانى کۆنفرانس بەمەبەستى جێبەجێکردنى بەرز بکرێتەوە بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان.

خۆبەخشەکان

# وێنە ناو ماوە كرێدیت
1 صبيح هاشم مهودر صبيح هاشم مهودر 65 90
2 زانکۆی جیهان-هەولێر زانکۆی جیهان-هەولێر 75 90
3 د. ئەمجەد صابر دیلوی د. ئەمجەد صابر دیلوی 32 90

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە ڕێکەوتی ٢٩ / ٤ / ٢٠٢٦، سەنتەری پەرەپێدانی کار (CDC) لە زانکۆی جیهان-سلێمانی بە هاوکاری زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی، وۆرک شۆپێکی هاوبەشیان لەسەر ژیریی دەستکرد ساز کرد.

لە چالاکییەکی زانستیی هاوبەشدا و بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە مامۆستایان و خوێندکاران، زانکۆی جیهان-سلێمانی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی وۆرک شۆپێکیان لەژێر ناونیشانی “ژیریی دەستکرد لە خوێندنی باڵادا: دەرفەتێکی شۆڕشگێڕانە یان مەترسییەکی زانستی؟” لە هۆڵی سیمینارەکان بەڕێوەبرد. لە سەرەتای وۆرک شۆپەکەدا، م. باسۆز تۆفیق ئەحمەد وەک بەڕێوەبەری پانێڵەکە، تیشکی خستە سەر گرنگیی بابەتەکە و ئامانجی کۆبوونەوەی پسپۆڕانی جیاواز بۆ تاوتوێکردنی کاریگەرییەکانی ئەم تەکنەلۆژیا نوێیە لەسەر ئایندەی خوێندنی باڵا.

لە تەوەری یەکەمی پانێڵەکەدا، م. شێرکۆ حەمەلاو مراد وەک پسپۆڕی بواری ئینفۆرماتیک و ژیریی دەستکرد، تیشکی خستە سەر پەیوەندیی نێوان ژیریی دەستکرد و چۆنیەتیی بەکارهێنانی لە بواری خوێندن لە ناو پۆڵدا، و ڕوونی کردەوە کە چۆن دەکرێت ئەم تەکنەلۆژیایە بۆ خزمەتی توێژینەوەی زانستی و باشترکردنی ئاستی ئەکادیمی بەکاربهێنرێت. پاشان پ.ی.د. فریاد خالد محەمەد، وەک پسپۆڕی ئەندازیاریی سۆفتوێر، باسەکەی تەرخان کرد بۆ ڕوونکردنەوەی لایەنە تەکنیکییەکانی ژیریی دەستکرد و ئەو گۆڕانکارییە بنەڕەتییانەی کە لە سیستەمی فێربووندا دروستی دەکات. لە کۆتایی پانێڵەکەدا، م. ئەحمەد ڕەمەزان ڕەشید، وەک پسپۆڕی بواری Machine Learning (فێربوونی ئامێر)، جەختی لەسەر گرنگیی هۆشیاری لە بەکارهێنانی ئەم ئامرازانە و کاریگەرییان لەسەر گەشەپێدانی تەکنەلۆژیا کردەوە. وۆرک شۆپەکە بە گفتوگۆیەکی کراوە و ئاڵوگۆڕی بیروڕا لە نێوان پانێڵیستەکان و ئامادەبووان کۆتایی هات.

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان سلێمانی، لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، سەنتەری پەرەپێدانی پیشەیی (CDC) بە هاوکاریی بەشی زانستی کۆمپیوتەر، وۆرکشۆپێکی هاوبەشیان لەژێر ناونیشانی “هۆشیاریی ئاسایشی ئەلیکترۆنی” بە سەرکەوتوویی بەڕێوەبرد. ئامانجی ئەم چالاکییە، بەرزکردنەوەی ئاستی تێگەیشتنی خوێندکاران بوو دەربارەی ئاستەنگەکانی ئاسایشی دیجیتاڵی و پێشخستنی ممارەسە سەلامەتەکان لە جیهانی ئۆنلایندا.
وۆرکشۆپەکە لەلایەن هەر یەک لە بەڕێزان: م. ی. شێرکۆ حەمەلاو لە زانکۆی جیهان-سلێمانی و م. ی. سنوور جەمال لە زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی پێشکەشکرا. ئامادەکاران تیشکیان خستە سەر هەڕەشە باوەکانی جیهانی ئەلیکترۆنی وەک: فیشینگ (Phishing)، بەرنامە زیانبەخشەکان و ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی، هاوکات باسیان لە ستراتیژییە کردارییەکان کرد بۆ پاراستنی زانیارییەکان و بەڕێوەبردنی بەهێزی وشەی نهێنی.
یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی ئەم دانیشتنە، شێوازە کارلێککارانەکەی بوو، کە گفتوگۆی ڕاستەوخۆ، نموونەی واقیعی و چالاکیی بنەمادار بە سیناریۆی جیاوازی لەخۆگرتبوو. بەشداربووان چالاکانە لەگەڵ پێشکەشکاران ئاڵوگۆڕی بیروڕایان کرد، ئەمەش وایکرد وۆرکشۆپەکە هەم زانیاریبەخش و هەم کاریگەر بێت.
چالاکییەکە بە پێزانین بۆ پێشکەشکاران و دووپاتکردنەوەی پابەندیی بەردەوامی سەنتەری پەرەپێدانی پیشەیی (CDC) بۆ ڕێکخستنی دەستپێشخەریی زیاتر، کە هۆشیاریی ئاسایشی ئەلیکترۆنی لەنێو خوێندکاراندا بەهێزتر دەکات، کۆتایی هات.

لە چوارچێوەی کاری خۆبەخشی دەزگای زەکاتی زانست لە زانکۆی جیهان- سلێمانی، سەنتەری پەرەپێدانی کار (CDC) لە زانکۆی جیهان-سلێمانی، لە ڕێکەوتی ٢٣/٠٢/٢٠٢٦ بە هەماهەنگی ڕێکخراوی (Step Iraq)، خولێکی ڕاهێنانی دوو ڕۆژەی بۆ خوێندکارانی قۆناغی دووەمی بەشی زانستی کۆمپیوتەر کردەوە. خولەکە بە مەبەستی فێرکردنی خوێندکاران بوو لەسەر چۆنیەتی دروستکردنی (CV) بە شێوازێکی ئەکادیمی و پڕۆفیشناڵ، هەروەها ڕاهێنانیان پێ کرا لەسەر چۆنیەتی خۆ ئامادەکردن بۆ چاوپێکەوتنی کار و زیادکردنی هەلی بەدەستهێنانی پیشە لە داهاتوودا.