ڕێڤەبەرییا تەندرۆستی و ساخلەمی ل زانکویا جیهان – دهۆك پەنەلەك ئەنجامدا ب هەماهەنگی دگەل ڕێڤەبەرییا بەرگرییا شارستانی ل دهۆکێ و هەروەسا دگەل سەنتەرێ هەوارهاتنا بلەز ل دهوکێ و ڕێڤەبەرییا پولیسێن دهۆکێ کو تێدا دانوستاندن هاتە کرن ژ بۆ هشیاربوونا گشتی بۆ قوتابی و فەرمانبەرێن زانکویێ ل سەر تەندرۆستی و ساخلەمییێ.
ب مێهڤاندارییا بەرێزان:
١- د. موفق رمزی حجی
٢- هیثم عبدي سليمان
٣- عەقیدێ ماف پەروەر/ بيوار عبدالعزيز حميد
٤- ڕائیدێ ئەندازیار/ خالد إبراهيم جاجان
ل رێکه فتی09/11/2024، بەشێ شیکاریا نەخۆشیا دگەل بەشێ مایکرۆبایۆلۆجی یا پزیشکی، وۆرک شۆپەک ل ژێر ناڤونیشانێن ((پیسبوون ب میکرۆبا: کاریگەری لسەر تەندروستی یا گشتی و رێکارێن کۆنترۆڵکرنێ)) ئەنجامدا. ژ لایێ (د. مروان يوسف حسين و م. هـ. هيلين مصطفى حجي و م.هـ. شيروان حسن درويش) هاته پێشکێشکرن. ئارمانج ژ ڤی وۆرکشۆپی دەستنیشانکرن و شرۆڤەکرنا سەرچاوێت بنەرەتی یێن پیسبوونا ژینگە هێ (وەک: ئاڤ، ئاخ، هەوا) ب میکرۆبا بوو.هه روه سا بۆ و زێدەتر رۆنکرنا مەترسی یێن پیسبوونا ژینگە هێ لسەر تەندروستی یا گشتی.
ل روژا چارشەمبی رێکەفتی (16/10/2024) كولیژا یاسا رابوو ب ئەنجامدانا پانێلەكیێ لدوور (هەڤژینیەكا ساخلەم، جڤاكەكێ ساخلەم) كۆ هاتە پێشكێشكرن ژلایێ پروفیسور (د.اسماعیل ابابكر بامەرنی).
دڤێ پەنەلێ دا چەندین تەوەرێن گرنگ یێن گرێدایی پێكئینانا هەڤژینیەكا ساخلەم هاتنە گەنگەشەكرن ب مەرەما بەلاڤكرنا رەوشەنبیریا دروست یا هەڤژینیێ د دیتنا یاسا و شەریعەتێ ئیسلامێ دا بۆ قوتابی و ئامادەبوویان، ب تایبەت زوربەیا قوتابیێن زانكویێ د ژیەكێ هەستیار دانە وپێزانینێن دروست لسەر ڤی بابەتی نینن، وتشتەكێ ئاشكرایە كۆ هەڤژینی ئەگەر لسەر بنیاتەكێ راست و دروست هاتە ئاڤاكرن دئەنجامدا دێ خێزانەكا بەختەروەر و سەركەفتی و پاشان كومەلگەهەكا سەركەفتی هێتە ئاڤاكرن، چونكە بەرێ بنیاتێ هەر جڤاكەكی خێزانە، و پێچەوانەی ڤێ چەندێ هەردەمێ هەڤژینی لسەر بنیاتێ خەلەت و نەدروست هاتە ئاڤاكرن دێ كارتێكرنەكا خراب كەتە سەر جڤاكی چونكە دێ نڤشەكێ نە تەندروست بەهەم ئینیت.
و لدوماهیا ڤی پەنەلی دەرگەهێ گەنگەشێ پرسیاران بۆ قوتابی و ئامادەبوویان هاتە ڤەكرن.
بەشێ زانستێن کومپیوتەری پەنەلەکێ زانستی ل ژێر ناڤ و نیشانێن ” روژا جیھانی یا ئاساییشا ئەلکترونی ” ئەنجامدا..
ل رێکەفتی 2025/11/30 و ب ئامادەبوونا بەرێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن اسعد) سەروکێ زانکویێ بەشێ زانستێن کومپیوتەری پەنەلەکێ زانستی ل ژێر ناڤ و نیشانێن ” روژا جیھانی یا ئاساییشا ئەلکترونی” ل ژێر سەرپەرشتیا ماموستایێن بەشی ھاتبوو رێکخستن کو تێدا چەندین کەسێن شارەزا دبوارێ کومپیوتەر ، موبایل ، کامیرێن جاڤدێریێ ، تورێن ئەلکترونی ، خۆ پاراستن ژ ھێرشێن ئەلکترونی ، وێبسایت و تەکنولوجیا سەردەم ب شێوەیەکێ ئەکادمی ھاتنە گەنگەشەکرن.
رنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکیدا
ل ژێر راسپاردێن ســەروکــێ زانکــویــا جــیهان-دهـــوک زور بــەرێز (پوروفیسور د.زێرەڤان عبدالمحسن اسعد) بەشێ تەکنولۆژیا وێنەگرتنا تیشکێ رابون ب ئەنجامدانا پەنەلەکی ل ژێر ناڤێ (گرنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکیدا) ل روژا ســێ شــەمبی رێکــەفتی (25-11-2025)، ب ئامادەبونا هاریکارێ سەروکێ زانکویێ زور بەرێز (پوروفیسور د. بـــیار مـحمد رشید) ب سەرپەرشتا سەروک بەشێ تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ (م.هــ. مـــلت حــسێن مصطفی)ب هـه فكاريا بريارده ر و ماموستاين به شي، ب مێهڤانداریا دوکتورێن زور بەرێز
-د. شیلان حمد شێروانی ( تایبەتمەندا تیشک و سونار)
-د. صباح احمد محمد ( تایبەتمەندێ نیشتەگەریا گشتی)
-د.ایمان عبدالحکیم داود ( تایبەتمەندا نەخوشین پەنجەشێرێ)
-د. رێدیر عدنان میکائیل (تایبەتمەندێ چارهسهریا پهنجهشێرێ و گرێكان ب تیشكێ(
کو د ڤی پەنەلیدا چەندین بابەتێن گرنگ ل دور گرنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکی هاتنە شلوڤەکرن، ئێک ژ وان بابەتێن گرنگ رولێ تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ دەست نیشانکردن و چاراسەکرنا پەنجەشێریدا. هەروەسا پێکڤە گرێدانا زیرەکیا دەستکرد دگەل تەکنەلۆژیا وێنە گرترنا تیشکێ.
ل ژێر چاڤدێری و سەرۆکاتیا زۆر بەرێز سەرۆکێ زانکۆیاجیهان – دهۆک، پرۆفیسۆر دکتۆر زێرڤان عبدالمحسن أسعد، و ب سەرپەرشتیا بەرێز هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ، پرۆفیسۆرێ هاریکار دکتۆر بیار محمد رشید کۆنفرانسێ زانستی یێ سەرهێل (ئەلکترۆنی) یێ ئێکێ یێزانکۆیا جیهان – دهۆک ل ژێر ناڤونیشانێ: “زیرەکیادەستکرد و ڤەگۆهارتنێن زانستی یێن هەڤچەرخ”
ب سەرکەفتنەکا مەزن ل ڕۆژا شەمبیێ ڕێکەفتی ٢٢ / ١١ / ٢٠٢٥ هاتە گێران، ب پشکداریا ژمارەکا مامۆستا وڤەکۆلەرێن هەلبژارتی ژ زانکۆیێن عیراقی و عەرەبی ونێڤدەولەتی.
کۆنفرانسی بەحسا چەندین ڤەکۆلینێن زانستی یێن بهێزکر کو تیشک ئێخستە سەر ڕۆلێ زیرەکیا دەستکرد دگۆڕانکاریێن زانستی و زانینێ یێن هەڤچەرخ دا، و ل سەرئاسۆیێن پێشڤەبرنا تەکنۆلۆژی د پسپۆریێن جودا دا.
و زانکۆیا جیهان – دهۆک سوپاسی و پێزانینێن خۆئاراستەی هەمی ڤەکۆلەر و پشکدار و سەرۆکێن ڕوونشتنان ولیژنێن زانستی و ڕێکخستنێ دکەت، ل سەر هەول وماندیبوونا وان د سەرخستنا ڤێ چالاکیا ئەکادیمی یا نایابدا.
لە 15ی تشرینی دووەمی 2025، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی نەخۆشی شەکرە، کۆلێژی پەرستاری پانێڵێکی بە ناونیشانی “هۆشیاری شەکرە: خۆپاراستن و دەستنیشانکردنی پێشوەختە” ڕێکخست. پانێڵەکە لەلایەن دکتۆر ئیدریس هـ.ئەحمەد و دکتۆر لەیلا م.ساڵح پێشکەشکرا، کە تیشکیان خستە سەر بەرزکردنەوەی تێگەیشتنی ئامادەبووان لە نەخۆشی شەکرە وەک تەحەددایەکی تەندروستی جیهانی و جەختیان لەسەر گرنگییەکی گرنگی ستراتیژییەکانی دەستنیشانکردنی پێشوەختە و خۆپاراستن کردەوە.
لە میانی گفتوگۆکەدا، پزیشکەکان تیشکیان خستە سەر گرنگی وەرگرتنی شێوازی ژیانی تەندروست- لەوانەش پاراستنی خۆراکی هاوسەنگ، بەشداریکردن لە چالاکیی جەستەیی بەردەوام و بەدەستهێنانی کێشێکی تەندروست- وەک ڕێوشوێنی پێویست بۆ ڕێگریکردن لە نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم. هەروەها پانێڵەکە جەختی لەسەر بەهای بەرنامەکانی پەروەردەی کۆمەڵایەتی و پشکنینی بەردەوام کردەوە، بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانەی کە مەترسی زیاتریان لەسەرە بەهۆی هۆکارەکانی وەک مێژووی خێزان، قەڵەوی، یان ناچالاکی جەستەیی.
چالاکییەکە بە کۆبوونەوەی پرسیار و وەڵامی کارلێککارانە کۆتایی هات، کە لەم ماوەیەدا پزیشکێکی پسپۆڕ لە چاودێری نەخۆشی شەکرە وەڵامی پرسیارەکانی ئامادەبووانی دایەوە.
د چارچوڤەیێ چالاکیێن زانستی یێن کولیژا یاسایێ ل زانکۆیا جیهان – دهۆکێ، کولیژێ پەنەلەک ب ناڤێ: “کوردستان د پەرلەمانێ عیراقێ یێ فیدرالی دا: ئەزموونا ئەندامێن پەرلەمانی و ئاستەنگێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ فیدرالی” رێکخست. ئەڤە د رۆژا چارشەمبی رێکەفتی 29/10/2025ێ دا بوو، ب هەڤدەم دگەل ئامادەکاریێن بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن ئەنجۆمەنێ نوینەرێن عیراقێ.
لدەستپێکا ڤی پەنەلی پەیڤەک هاتە پێشکێشکرن ژلایێ ڕاگرێ کولیژا یاسا پروفیسورێ هاریکار (د.رێبەر حسێن) کو تێدا بخێرهاتنا مێهڤان و پەنەلیستان کر و ئاماژە دا گرنگیا ڤی پەنەلی.
ئەڤ پەنەلە ژ لایێ دکتۆر دژوار ئەحمەد، رێڤەبەرێ سەنتەرێ راوێژێ و لێکۆلینان ل زانکۆیێ، هاتە رێڤەبرن. ب بەشداریەکا بەرفرەهـ ژ ئەندامێن پەرلەمانی، ئەکادیمیسیەنان، نوێنەرێن رێکخراوێن کۆمەلگەها مەدەنی، و ژمارەکا کەسایەتیێن سیاسی و لێکۆلینڤانان، کو ئەڤێ یەکێ ئاخفتنێ وەک گۆتووژمەکا کارا لێ کر کو تێدا دیدا ئەکادیمی دگەل ئەزموونا پراکتیکی د بابەتێن پەرلەمانی و دەستووری دا هەڤدەمبوون.
پەنەلی سێ تەوەریێن سەرەکی گرتبوونە بەر:
1 بەربەستێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ عیراقا فیدرال.
د. ڤیان صبري
2 پرسێن ئیداری و ئابۆری یێن د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.
د. احمد الصفار.
3 چوارچوڤەیێ گشتی، ئەرک، و رێکارێن داکو خولا پەرلەمانی یا شەشێ ببیتە خولەکا جێبەجێکرنا دەستووری ب شێوەیەکێ ئەکتیف، ب رێیا چالاککرنا چاڤدێریا یاسادانانێ و ب هێزکرنا کولتوورێ پابەندبوون ب دەستووری.
عبد السلام برواري
ئارمانجا پەنەلی ئەوبوو کو ئاستەنگێن دەستووری یێن کو رێ ل بەردەم نوێنەراتییا هەرێما کوردستانێ د پەرلەمانێ عیراقێ یێ ئیتیحادی دا دگرن بهێنە شروڤەکرن، و گرنگییا چالاککرنا دەقێن دەستووری یێن گەرەنتیا فیدرالیەتێ بهێتە دیارکرن، و بنەمایێ پشکدارییا نشتیمانی د بریاردانا ئیتیحادی دا بهێتە رۆنکرن.
د دوماهییا وۆرکشوپێ دا، و د چارچوڤەیێ پرسیار و تێبینیێن زانستی و سیاسی دا، سێ تەوەری ب قووڵی هاتنە گۆتووبێژکرن، کو گەلەک دید و بۆچوونێن جودا ل سەر رێکارێن چاکسازییا بنیاتی بۆ پەیوەندیا د ناڤبەرا هەرێمێ و ئیتیحادی دا هاتنە پێشکێشکرن. بەشداران گەهشتنە چەندین ئەنجامێن سەرەکی، کو گرنگترینێن وان ئەڤەنە:
• دوپاتکرن ل سەر پێدڤییا چالاککرنا ماددەیێن دەستووری یێن تایبەت ب دابەشکرنا دەسەڵاتان د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.
• داخوازییا دارشتنا رێکارەکا چاڤدێری و یاسادانانێ یا هەڤبەش بۆ چاڤدێریا رادەیێ پابەندبوونا حکومەتا ئیتیحادی ب جێبەجێکرنا دەقێن دەستووری یێن پەیوەندیدار ب هەرێمێ ڤە.
• هاندان و پالپشتییا پەرلەمانتارێن کورد د خولا پەرلەمانی یا بهێت دا بۆ پەسەندکرنا گۆتارەکا نشتیمانی یا یەکگرتوو کو ل سەر پاراستنا هەڤسەنگییا ئیتیحادی و پێشخستنا بەرژەوەندیێن بلند ل سەر ناکۆکیێن حزبی رابگرن.
• پێشنیارکرنا بەرفرەهکرنا لێکۆلینێن ئەکادیمی و دەزگەهی ل دۆر ئەزموونا فیدرالی یا عیراقێ بۆ ب هێزکرنا تێگەهشتنا یاسایی و سیاسی ژ بۆ وێ د ناڤەندێن ئەکادیمی و پەرلەمانی دا.
ڕۆژی 15ی تشرینی یەکەمی 2025، کۆلێژی پەرستاری لە زانکۆی جیهان – دهۆک وۆرک شۆپێکی بەناونیشانی “شیکارییەکی بەراوردکاری سەرکردایەتی پەرستاری: دیدگاکان لە ئەمریکا و کوردستانەوە” ڕێکخست.
لە وۆرکشۆپەکەدا پێشکەشکاری خاتوو ناتالی ڕیچارد، سەرکردەی پەرستاری لە دامەزراوەیەکی چاودێری تەندروستی لە ئەمریکا و خاتوو حوسنە عەبدولڕەزاق یوسف، یاریدەدەری بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی منداڵبوونی دهۆک پێشکەشکرا.
شاندی سەردانکەر بە یاوەری د.لەیلا م.ساڵح لە سەردانێکدا بۆ لای سەرۆکی زانکۆی سیهان، پرۆفیسۆر د.زەرڤان عەبدولمحسین ئەسعەد، کە تیایدا باسیان لە تایبەتمەندی و ڕۆڵی سەرکردایەتی کاریگەر لە بواری پەرستاریدا کرد.
لە میانی وۆرک شۆپەکەدا، وتاردەران باسیان لە گرنگترین لێهاتووییەکانی سەرکردایەتی کرد کە پێویستە پەرستاران هەیانبێت، وەک پەیوەندی کاریگەر، بڕیاردان و گونجاندن. هەروەها باسیان لەو تەحەددایانە کرد کە بەردەم سەرکردەکانی پەرستاری لە چوارچێوەی سیستەمی چاودێری تەندروستی جیاوازدا لە هەردوو وڵاتی کوردستان و ئەمریکا.
کۆبوونەوەکە بە بەشی پرسیار و وەڵامی کارلێککارانە کۆتایی هات، کە تێیدا بەشداربووان بۆچوون و بیرۆکەکانیان ئاڵوگۆڕ کرد سەبارەت بە ڕێگاکانی بەرزکردنەوەی سەرکردایەتی و بەڕێوەبردنی پەرستاری لە شوێنە کلینیکییە جۆراوجۆرەکاندا.
“یاریدەدەری توێژینەوەی زیرەک بۆ ستاف و خوێندکارانی ئەکادیمی”
لە چوارچێوەی هەوڵەکانی زانکۆی جیهان-دهۆک بۆ پێشخستنی بەکارهێنانی ئەپڵیکەیشنی زیرەکی دەستکرد (AI) لە بواری ئەکادیمی و توێژینەوەدا، بەشی زانستی کۆمپیوتەر ڕۆژی دووشەممە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ وۆرک شۆپێکی بە ناونیشانی:
“یاریدەدەری توێژینەوەی زیرەک بۆ ستاف و خوێندکارانی ئەکادیمی”
ئامانجی وۆرک شۆپەکە ئاشناکردنی بەشداربووان بوو بە نوێترین بەرنامەکانی AI لە بڵاوکردنەوەی ئەکادیمی و وەرگێڕانی توێژینەوە، تیشک خستنە سەر ئامرازە زیرەکەکان کە یارمەتی توێژەران و خوێندکاران دەدەن لە:
