بەشی شیکاری نەخۆشی لە زانکۆی جیهان-دهۆک، ڕۆژی چوارشەممە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥، وۆرک شۆپێکی بەناونیشانی “دەستنیشانکردنی تاقیگەیی هەوکردنی قارچکی لە مرۆڤدا” ڕێکخست.
وۆرکشۆپەکە بە سەرپەرشتی دکتۆر کاجین حەسەن ڕاگری بەشە پزیشکییەکانی زانکۆی سیهان-دهۆک و دکتۆر ئاسیا عەبدولحەمید مامۆستا لە کۆلێژی زانستی زانکۆی دهۆک بەڕێوەچوو. لە وۆرکشۆپەکەدا تیشک خرایە سەر تەکنیکە تاقیگەییەکان کە لە دەستنیشانکردنی هەوکردنی قارچکی لە مرۆڤدا بەکاردەهێنرێن، تیشکیان خستە سەر شێوازە مۆدێرنەکان و بەکارهێنانیان.
بەشێ پەروەردا گشتی وۆرکشۆپەک ل دور بابهتێ (تێگەهشتن ل ئەزموونا ئایلتس) ئهنجامدا
ل ٢٣/٢/٢٠٢٥ بەشێ پهروهردا گشتی- لقێ ئینگلیزی وورکشۆپەک ئهنجامدا ب سەرپەرشتیا م. محمد فیصل و د. بالا چاندران ل دور بابهتێ (تێگەهشتن ل ئەزموونا ئایلتس)، ئارمانج ژێ ئاشناکرنا قوتابیانە ب ههر چوار مودیولێن سهرهکی یێن ئهزموونا ئایلتسێ
(ئاخفتن، نڤێسین، خواندن، گۆهدان)
ڕێڤەبەرییا تەندرۆستی و ساخلەمی ل زانکویا جیهان – دهۆك پەنەلەك ئەنجامدا ب هەماهەنگی دگەل ڕێڤەبەرییا بەرگرییا شارستانی ل دهۆکێ و هەروەسا دگەل سەنتەرێ هەوارهاتنا بلەز ل دهوکێ و ڕێڤەبەرییا پولیسێن دهۆکێ کو تێدا دانوستاندن هاتە کرن ژ بۆ هشیاربوونا گشتی بۆ قوتابی و فەرمانبەرێن زانکویێ ل سەر تەندرۆستی و ساخلەمییێ.
ب مێهڤاندارییا بەرێزان:
١- د. موفق رمزی حجی
٢- هیثم عبدي سليمان
٣- عەقیدێ ماف پەروەر/ بيوار عبدالعزيز حميد
٤- ڕائیدێ ئەندازیار/ خالد إبراهيم جاجان
ل رێکه فتی09/11/2024، بەشێ شیکاریا نەخۆشیا دگەل بەشێ مایکرۆبایۆلۆجی یا پزیشکی، وۆرک شۆپەک ل ژێر ناڤونیشانێن ((پیسبوون ب میکرۆبا: کاریگەری لسەر تەندروستی یا گشتی و رێکارێن کۆنترۆڵکرنێ)) ئەنجامدا. ژ لایێ (د. مروان يوسف حسين و م. هـ. هيلين مصطفى حجي و م.هـ. شيروان حسن درويش) هاته پێشکێشکرن. ئارمانج ژ ڤی وۆرکشۆپی دەستنیشانکرن و شرۆڤەکرنا سەرچاوێت بنەرەتی یێن پیسبوونا ژینگە هێ (وەک: ئاڤ، ئاخ، هەوا) ب میکرۆبا بوو.هه روه سا بۆ و زێدەتر رۆنکرنا مەترسی یێن پیسبوونا ژینگە هێ لسەر تەندروستی یا گشتی.
ل روژا چارشەمبی رێکەفتی (16/10/2024) كولیژا یاسا رابوو ب ئەنجامدانا پانێلەكیێ لدوور (هەڤژینیەكا ساخلەم، جڤاكەكێ ساخلەم) كۆ هاتە پێشكێشكرن ژلایێ پروفیسور (د.اسماعیل ابابكر بامەرنی).
دڤێ پەنەلێ دا چەندین تەوەرێن گرنگ یێن گرێدایی پێكئینانا هەڤژینیەكا ساخلەم هاتنە گەنگەشەكرن ب مەرەما بەلاڤكرنا رەوشەنبیریا دروست یا هەڤژینیێ د دیتنا یاسا و شەریعەتێ ئیسلامێ دا بۆ قوتابی و ئامادەبوویان، ب تایبەت زوربەیا قوتابیێن زانكویێ د ژیەكێ هەستیار دانە وپێزانینێن دروست لسەر ڤی بابەتی نینن، وتشتەكێ ئاشكرایە كۆ هەڤژینی ئەگەر لسەر بنیاتەكێ راست و دروست هاتە ئاڤاكرن دئەنجامدا دێ خێزانەكا بەختەروەر و سەركەفتی و پاشان كومەلگەهەكا سەركەفتی هێتە ئاڤاكرن، چونكە بەرێ بنیاتێ هەر جڤاكەكی خێزانە، و پێچەوانەی ڤێ چەندێ هەردەمێ هەڤژینی لسەر بنیاتێ خەلەت و نەدروست هاتە ئاڤاكرن دێ كارتێكرنەكا خراب كەتە سەر جڤاكی چونكە دێ نڤشەكێ نە تەندروست بەهەم ئینیت.
و لدوماهیا ڤی پەنەلی دەرگەهێ گەنگەشێ پرسیاران بۆ قوتابی و ئامادەبوویان هاتە ڤەكرن.
بەشێ زانستێن کومپیوتەری پەنەلەکێ زانستی ل ژێر ناڤ و نیشانێن ” روژا جیھانی یا ئاساییشا ئەلکترونی ” ئەنجامدا..
ل رێکەفتی 2025/11/30 و ب ئامادەبوونا بەرێز (پ.د. زیرڤان عبدالمحسن اسعد) سەروکێ زانکویێ بەشێ زانستێن کومپیوتەری پەنەلەکێ زانستی ل ژێر ناڤ و نیشانێن ” روژا جیھانی یا ئاساییشا ئەلکترونی” ل ژێر سەرپەرشتیا ماموستایێن بەشی ھاتبوو رێکخستن کو تێدا چەندین کەسێن شارەزا دبوارێ کومپیوتەر ، موبایل ، کامیرێن جاڤدێریێ ، تورێن ئەلکترونی ، خۆ پاراستن ژ ھێرشێن ئەلکترونی ، وێبسایت و تەکنولوجیا سەردەم ب شێوەیەکێ ئەکادمی ھاتنە گەنگەشەکرن.
رنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکیدا
ل ژێر راسپاردێن ســەروکــێ زانکــویــا جــیهان-دهـــوک زور بــەرێز (پوروفیسور د.زێرەڤان عبدالمحسن اسعد) بەشێ تەکنولۆژیا وێنەگرتنا تیشکێ رابون ب ئەنجامدانا پەنەلەکی ل ژێر ناڤێ (گرنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکیدا) ل روژا ســێ شــەمبی رێکــەفتی (25-11-2025)، ب ئامادەبونا هاریکارێ سەروکێ زانکویێ زور بەرێز (پوروفیسور د. بـــیار مـحمد رشید) ب سەرپەرشتا سەروک بەشێ تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ (م.هــ. مـــلت حــسێن مصطفی)ب هـه فكاريا بريارده ر و ماموستاين به شي، ب مێهڤانداریا دوکتورێن زور بەرێز
-د. شیلان حمد شێروانی ( تایبەتمەندا تیشک و سونار)
-د. صباح احمد محمد ( تایبەتمەندێ نیشتەگەریا گشتی)
-د.ایمان عبدالحکیم داود ( تایبەتمەندا نەخوشین پەنجەشێرێ)
-د. رێدیر عدنان میکائیل (تایبەتمەندێ چارهسهریا پهنجهشێرێ و گرێكان ب تیشكێ(
کو د ڤی پەنەلیدا چەندین بابەتێن گرنگ ل دور گرنگیا تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ ل بوارێ پزیشکی هاتنە شلوڤەکرن، ئێک ژ وان بابەتێن گرنگ رولێ تەکنەلۆژیا وێنە گرتنا تیشکێ دەست نیشانکردن و چاراسەکرنا پەنجەشێریدا. هەروەسا پێکڤە گرێدانا زیرەکیا دەستکرد دگەل تەکنەلۆژیا وێنە گرترنا تیشکێ.
ل ژێر چاڤدێری و سەرۆکاتیا زۆر بەرێز سەرۆکێ زانکۆیاجیهان – دهۆک، پرۆفیسۆر دکتۆر زێرڤان عبدالمحسن أسعد، و ب سەرپەرشتیا بەرێز هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ، پرۆفیسۆرێ هاریکار دکتۆر بیار محمد رشید کۆنفرانسێ زانستی یێ سەرهێل (ئەلکترۆنی) یێ ئێکێ یێزانکۆیا جیهان – دهۆک ل ژێر ناڤونیشانێ: “زیرەکیادەستکرد و ڤەگۆهارتنێن زانستی یێن هەڤچەرخ”
ب سەرکەفتنەکا مەزن ل ڕۆژا شەمبیێ ڕێکەفتی ٢٢ / ١١ / ٢٠٢٥ هاتە گێران، ب پشکداریا ژمارەکا مامۆستا وڤەکۆلەرێن هەلبژارتی ژ زانکۆیێن عیراقی و عەرەبی ونێڤدەولەتی.
کۆنفرانسی بەحسا چەندین ڤەکۆلینێن زانستی یێن بهێزکر کو تیشک ئێخستە سەر ڕۆلێ زیرەکیا دەستکرد دگۆڕانکاریێن زانستی و زانینێ یێن هەڤچەرخ دا، و ل سەرئاسۆیێن پێشڤەبرنا تەکنۆلۆژی د پسپۆریێن جودا دا.
و زانکۆیا جیهان – دهۆک سوپاسی و پێزانینێن خۆئاراستەی هەمی ڤەکۆلەر و پشکدار و سەرۆکێن ڕوونشتنان ولیژنێن زانستی و ڕێکخستنێ دکەت، ل سەر هەول وماندیبوونا وان د سەرخستنا ڤێ چالاکیا ئەکادیمی یا نایابدا.
لە 15ی تشرینی دووەمی 2025، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی نەخۆشی شەکرە، کۆلێژی پەرستاری پانێڵێکی بە ناونیشانی “هۆشیاری شەکرە: خۆپاراستن و دەستنیشانکردنی پێشوەختە” ڕێکخست. پانێڵەکە لەلایەن دکتۆر ئیدریس هـ.ئەحمەد و دکتۆر لەیلا م.ساڵح پێشکەشکرا، کە تیشکیان خستە سەر بەرزکردنەوەی تێگەیشتنی ئامادەبووان لە نەخۆشی شەکرە وەک تەحەددایەکی تەندروستی جیهانی و جەختیان لەسەر گرنگییەکی گرنگی ستراتیژییەکانی دەستنیشانکردنی پێشوەختە و خۆپاراستن کردەوە.
لە میانی گفتوگۆکەدا، پزیشکەکان تیشکیان خستە سەر گرنگی وەرگرتنی شێوازی ژیانی تەندروست- لەوانەش پاراستنی خۆراکی هاوسەنگ، بەشداریکردن لە چالاکیی جەستەیی بەردەوام و بەدەستهێنانی کێشێکی تەندروست- وەک ڕێوشوێنی پێویست بۆ ڕێگریکردن لە نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم. هەروەها پانێڵەکە جەختی لەسەر بەهای بەرنامەکانی پەروەردەی کۆمەڵایەتی و پشکنینی بەردەوام کردەوە، بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانەی کە مەترسی زیاتریان لەسەرە بەهۆی هۆکارەکانی وەک مێژووی خێزان، قەڵەوی، یان ناچالاکی جەستەیی.
چالاکییەکە بە کۆبوونەوەی پرسیار و وەڵامی کارلێککارانە کۆتایی هات، کە لەم ماوەیەدا پزیشکێکی پسپۆڕ لە چاودێری نەخۆشی شەکرە وەڵامی پرسیارەکانی ئامادەبووانی دایەوە.
د چارچوڤەیێ چالاکیێن زانستی یێن کولیژا یاسایێ ل زانکۆیا جیهان – دهۆکێ، کولیژێ پەنەلەک ب ناڤێ: “کوردستان د پەرلەمانێ عیراقێ یێ فیدرالی دا: ئەزموونا ئەندامێن پەرلەمانی و ئاستەنگێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ فیدرالی” رێکخست. ئەڤە د رۆژا چارشەمبی رێکەفتی 29/10/2025ێ دا بوو، ب هەڤدەم دگەل ئامادەکاریێن بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن ئەنجۆمەنێ نوینەرێن عیراقێ.
لدەستپێکا ڤی پەنەلی پەیڤەک هاتە پێشکێشکرن ژلایێ ڕاگرێ کولیژا یاسا پروفیسورێ هاریکار (د.رێبەر حسێن) کو تێدا بخێرهاتنا مێهڤان و پەنەلیستان کر و ئاماژە دا گرنگیا ڤی پەنەلی.
ئەڤ پەنەلە ژ لایێ دکتۆر دژوار ئەحمەد، رێڤەبەرێ سەنتەرێ راوێژێ و لێکۆلینان ل زانکۆیێ، هاتە رێڤەبرن. ب بەشداریەکا بەرفرەهـ ژ ئەندامێن پەرلەمانی، ئەکادیمیسیەنان، نوێنەرێن رێکخراوێن کۆمەلگەها مەدەنی، و ژمارەکا کەسایەتیێن سیاسی و لێکۆلینڤانان، کو ئەڤێ یەکێ ئاخفتنێ وەک گۆتووژمەکا کارا لێ کر کو تێدا دیدا ئەکادیمی دگەل ئەزموونا پراکتیکی د بابەتێن پەرلەمانی و دەستووری دا هەڤدەمبوون.
پەنەلی سێ تەوەریێن سەرەکی گرتبوونە بەر:
1 بەربەستێن جێبەجێکرنا دەقێن دەستوورێ عیراقا فیدرال.
د. ڤیان صبري
2 پرسێن ئیداری و ئابۆری یێن د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.
د. احمد الصفار.
3 چوارچوڤەیێ گشتی، ئەرک، و رێکارێن داکو خولا پەرلەمانی یا شەشێ ببیتە خولەکا جێبەجێکرنا دەستووری ب شێوەیەکێ ئەکتیف، ب رێیا چالاککرنا چاڤدێریا یاسادانانێ و ب هێزکرنا کولتوورێ پابەندبوون ب دەستووری.
عبد السلام برواري
ئارمانجا پەنەلی ئەوبوو کو ئاستەنگێن دەستووری یێن کو رێ ل بەردەم نوێنەراتییا هەرێما کوردستانێ د پەرلەمانێ عیراقێ یێ ئیتیحادی دا دگرن بهێنە شروڤەکرن، و گرنگییا چالاککرنا دەقێن دەستووری یێن گەرەنتیا فیدرالیەتێ بهێتە دیارکرن، و بنەمایێ پشکدارییا نشتیمانی د بریاردانا ئیتیحادی دا بهێتە رۆنکرن.
د دوماهییا وۆرکشوپێ دا، و د چارچوڤەیێ پرسیار و تێبینیێن زانستی و سیاسی دا، سێ تەوەری ب قووڵی هاتنە گۆتووبێژکرن، کو گەلەک دید و بۆچوونێن جودا ل سەر رێکارێن چاکسازییا بنیاتی بۆ پەیوەندیا د ناڤبەرا هەرێمێ و ئیتیحادی دا هاتنە پێشکێشکرن. بەشداران گەهشتنە چەندین ئەنجامێن سەرەکی، کو گرنگترینێن وان ئەڤەنە:
• دوپاتکرن ل سەر پێدڤییا چالاککرنا ماددەیێن دەستووری یێن تایبەت ب دابەشکرنا دەسەڵاتان د ناڤبەرا هەرێمێ و حکومەتا ئیتیحادی دا.
• داخوازییا دارشتنا رێکارەکا چاڤدێری و یاسادانانێ یا هەڤبەش بۆ چاڤدێریا رادەیێ پابەندبوونا حکومەتا ئیتیحادی ب جێبەجێکرنا دەقێن دەستووری یێن پەیوەندیدار ب هەرێمێ ڤە.
• هاندان و پالپشتییا پەرلەمانتارێن کورد د خولا پەرلەمانی یا بهێت دا بۆ پەسەندکرنا گۆتارەکا نشتیمانی یا یەکگرتوو کو ل سەر پاراستنا هەڤسەنگییا ئیتیحادی و پێشخستنا بەرژەوەندیێن بلند ل سەر ناکۆکیێن حزبی رابگرن.
• پێشنیارکرنا بەرفرەهکرنا لێکۆلینێن ئەکادیمی و دەزگەهی ل دۆر ئەزموونا فیدرالی یا عیراقێ بۆ ب هێزکرنا تێگەهشتنا یاسایی و سیاسی ژ بۆ وێ د ناڤەندێن ئەکادیمی و پەرلەمانی دا.
